Zondag gingen een vijftigtal vrijwilligers in de Antwerpse haven en het estuarium van de Schelde op jacht naar plastickeutels of 'nurdles': stukjes plastic niet groter dan een erwt, die gebruikt worden om plastic producten mee te produceren. Ondanks hun geringe grootte zijn ze erg schadelijk voor ecosystemen, omdat vogels en andere dieren ze verwarren met voedsel. Op die manier komt plastic in de voedselketen terecht.

In totaal namen de burgerwetenschappers stalen op vijftig plaatsen van het Zwin, Breskens, Vlissingen, Zeeland en de haven. Op iedere plaats namen ze een foto in een kader van 25 cm op 25 cm, waar ze ook pellets telden. 'Uit deze samples telden we al 22.000 keutels. Als we enkel deze samples extrapoleren kunnen we stellen dat er op de oevers van de Schelde tientallen miljarden van deze plastickeutels te vinden zijn.'

Antwerpse haven vervuilt

De initiatiefnemers benadrukken dat het om een eerste dataverzameling gaat, maar vinden wel dat er al enkele harde conclusies getrokken kunnen worden. Zo bewijst hun onderzoek dat de bron van de vervuiling in de Antwerpse haven ligt en niet vanuit de Noordzee komt. 'Dat is zichtbaar aan de concentratiedaling die overeenkomt met de afstand tot de haven.'

Op vrijwel alle onderzochte plaatsen ging het bovendien niet over oppervlakkige vervuiling, maar breed uitgestrekte zones met diepe lagen vol plastickeutels.

Immens probleem

Woensdag kondigden koepelorganisaties PlasticsEurope en essenscia een nieuw actieplan ter aanvulling van hun Ocean Clean Sweep-programma aan, om het probleem van plasticvervuiling vanuit de industrie aan te pakken. 'Maar helaas hebben we fysiek moeten vaststellen dat Operation Clean Sweep eenvoudigweg heeft gefaald', zegt Antwerpen Schaliegasvrij. 'De vervuiling is en blijft immens, na jaren van vrijwillige en blijkbaar vrijblijvende inspanningen.' Daarom wil de beweging een plek aan de onderhandelingstafel om mee te kunnen beslissing over het plan van aanpak.