In kinderboeken vind je alle wijsheid van de wereld. Het belang ervan wordt schromelijk onderschat, er is amper aandacht voor. Als leerkracht heb ik het altijd belangrijk gevonden om kinderen in hun eigenheid en hun talenten te stimuleren. We mogen hen niet dwingen om te zwijgen, maar moeten hun leren om respectvol te luisteren en hun mening te verwoorden. Nu lijkt het soms alsof we hun vooral dingen willen afleren.

Aan een psychose zijn ook positieve kanten. Zo noteerde ik tijdens mijn psychose veel nieuwe ideeën, die achteraf bekeken nog goed en haalbaar waren ook. Mijn droom om schrijfster te worden waarmaken, een kinderboek schrijven: daar heeft mijn creativiteit tijdens mijn psychose toe bijgedragen.

Een psychose is nog altijd een stigma. De eerste indruk die ik maak is dus dubbel zo belangrijk.

Op lezingen probeer ik er zo 'normaal' mogelijk uit te zien. Ik let er ook op dat ik niet te veel grapjes maak. Een psychose is nog altijd een stigma - de eerste indruk die ik maak is dus dubbel zo belangrijk.

Praten over zelfdoding helpt. In plaats van anderen aan te zetten tot zelfdoding, vermindert het juist de druk. Ik spreek uit ervaring: wanneer het thema niet bespreekbaar is, ga je in je hoofd stiekem plannen maken. Ook proeflezers van mijn boek vroegen zich af of dat thema er wel in moest staan, of dat niet te zwaar was. Maar de kinderen gingen er vlot over, en vonden het boek over het algemeen zelfs grappig. Het zijn de volwassenen die zwaarte geven aan mentale problemen. Laat ons er zo normaal mogelijk over doen, desnoods met mopjes en liedjes.

Ieder mens kan in zijn eentje het verschil maken. Ook dat heb ik dankzij mijn psychose ingezien. Door een goed doel te ondersteunen, door een stem te geven aan anderen of door een boek te schrijven: er is altijd een manier om van de wereld een betere plek te maken.

Woede is een emotie die onze maatschappij maar moeilijk toelaat. Zeker in de psychiatrie, waar patiënten alleen blij, bang of verdrietig mogen zijn. Ben je boos, dan krijg je Temesta. In mijn geval werden mijn energie, assertiviteit, kritische geest en mondigheid als symptomen van mijn ziekte beschouwd. Achteraf moest ik die eigenschappen allemaal weer naar waarde leren schatten. Nu denk ik: dat hoort bij wie ik ben.

Tijdens mijn behandeling werd mijn hele identiteit tot op de grond afgebroken, maar ik heb mezelf weer opgebouwd.

'A man can be destroyed but not defeated.'Op de universiteit begon mijn prof Europese letterkunde zijn les steevast met die quote van Ernest Hemingway. Toen begreep ik die zin uit The Old Man and the Sea niet, zelfs niet nadat ik het hele boek had gelezen. (lacht) Nu is het mijn motto: tijdens mijn behandeling werd mijn hele identiteit tot op de grond afgebroken, maar ik heb mezelf weer opgebouwd. Ik ben enorm boos geweest tijdens en na mijn behandeling, maar dat heb ik omgezet in vechtlust en positieve energie.

Reizen leert je om je eigen waarheden ter discussie te stellen. Na mijn studie was ik een tijdje reisbegeleider en trok ik een jaar door Azië, en nu reizen we ook met de kinderen. Zo hebben we al Cuba, Panama en Nepal bezocht en vertrekken we binnenkort naar Argentinië. Hopelijk helpt dat om hun blik te verruimen.

Iets betekenen voor een ander, geeft zin aan je leven. Zo werkte ik tijdens mijn herstelperiode als vrijwilliger voor het Museum Dr. Guislain in Gent, over de geschiedenis van de psychiatrie. Ik werd er aangemoedigd om rondleidingen te geven, maar ik geloofde niet dat ik dat nog kon, voor een groep spreken. Als leerkracht ben ik dat gewend, maar het vergt toch wel moed om voor een klas te staan. Door museumgids te worden en gaandeweg ook mijn eigen verhaal te vertellen, heb ik mijn zelfvertrouwen teruggevonden.

Pssst! Het grote weetjes- en niet-weetjesboek over psychische... euhm... je weet wel (22,99 euro) van Brenda Froyen en Tom Schoonooghe verschijnt op 30 september bij Borgerhoff & Lamberigts. brendafroyen.be