MODE
...

Het was een goed jaar voor de Belgische mode. Onze ontwerpers liepen internationaal in de kijker.Het was een jaar vol primeurs voor Raf Simons. Hij bracht zijn eerste eigen vrouwencollectie uit en zijn eerste collectie als codesigner voor Prada. Wij vroegen aan drie kenners wat Simons als ontwerper zo bijzonder maakt.De Antwerpse Nadine Veldman (28) zal 31 juli 2020 niet gauw vergeten. Veldman biedt met haar merk Live-To-Express onverkochte vintage oorbellen uit de jaren zestig tot negentig aan en prijkte plots op blogs en Instagram-accounts over de hele wereld dankzij Beyoncés audiovisuele album Black is King en de groenblauwe oorbellen die ze draagt in de clip van Already, afkomstig van Live-To-Express. De prijs van die nu uitverkochte Pearlli Drops? 25 euro. 'Mede dankzij Beyoncé heb ik toch een goed jaar achter de rug', zegt Veldman. 'Vroeger had ik vooral heel modebewuste of op duurzaamheid gestelde klanten, ondertussen is mijn publiek veel diverser. De boost voor mijn webshop is mooi meegenomen, maar ik ben vooral blij dat meer mensen voor vintage kiezen als duurzaam alternatief voor fast fashion.'Ontwerpers en bekende moderetailers hielden in mei hun eigen industrie tegen het licht. Grote namen zoals Dries Van Noten, Mary Katrantzou, Marine Serre en de CEO's van Selfridges en Mytheresa, bogen zich online over de problemen in de sector. Hun 'open letter to the fashion industry' pleit voor een duurzamere modewereld. Vooral de koopjesperiode moest het ontgelden, zodat nieuwe collecties de tijd krijgen om geapprecieerd te worden. Meer dan 700 namen onderschreven de brief. Of het effectief verandering heeft geïnspireerd, zal de toekomst uitwijzen.De volledige textielketen kreunde dit jaar onder de coronacrisis. Westerse modemerken en retailers vreesden voor faillissementen, maar ook aan de andere kant van de textielketen leden miljoenen kledingarbeiders en katoenboeren onder de situatie. Tijdens de eerste golf in de lente werden heel wat bestellingen geannuleerd. Sommigen waren zelfs al verscheept toen merken hun orders introkken en weigerden te betalen. Het gevolg? Talloze arbeiders stonden op straat of werkten zonder loon te ontvangen. Bangladesh tekende een daling aan orders van 84 procent op. Waar blijft dat 'goede' nieuws, vraag je? Dat grote modemerken niet in de bres sprongen voor de mensen die onze kleding maken, liet de westerse consument niet onberoerd. Verschillende klanten trokken naar de Instagrampagina's en Twitterprofielen van de merken die hun bestellingen niet wilden betalen en deelden er de hashtag #PayUp. Klanten gaven op deze manier aan dat ze het niet pikken dat modemerken hun arbeiders in de kou laten staan. Het ontlopen van hun verantwoordelijkheid kreeg zo toch nog een staartje voor de merken. De druk van de consument en organisaties zoals Fashion Revolution, Remake en de Schone Kleren Campagne had ook effect, want heel wat merken kwamen toch met betalingen over de brug. Het was een gouden jaar voor de carrière van Zerina Akers, de styliste van Beyoncé. Zij was verantwoordelijk voor de looks in de musicalfilm 'Black is King', die overigens deels in België is gefilmd. Akers' handelsmerk is het samenbrengen van talent om een gezamenlijke look te creëren. Elk accessoire en kledingstuk wordt zorgvuldig door haar geselecteerd. Zo vroeg ze Antwerpse onderneemster Nadine Veldman om oorbellen naar haar op te sturen (zoals je hierboven al kon lezen), die eindigden aan de oren van Queen B in de videoclip 'Already'. Maar daar stopte het niet voor Akers. Ze richtte dit jaar ook het platform Black Owned Everything op. Zo kan ze zelf als styliste in contact komen met onafhankelijke zwarte ontwerpers overal ter wereld én kunnen geïnteresseerden shoppen bij merken van deze zwarte ondernemers. Black Lives Matter en ook de zwarte oprichters van lifestylemerken verdienen gehypet te worden via sociale media en platformen. De klassieke covergirl is wit, slank, jong, gendernormatief en heeft geen beperking. Meer diversiteit is dus zeer welkom bij de grote modebladen. Dat we de enkele uitzonderingen hier gemakkelijk kunnen opsommen, toont aan dat er nog veel werk aan de winkel is. Vogue, nog steeds een van dé grote spelers op vlak van modemagazines, koos dit jaar af en toe het minder platgewalste pad. It's a start. Volgens de cijfers van de Fashion Spot was er een kleine toename van niet-witte modellen op de catwalk. De SS21-modeweken waren op vlak van huidskleur het op één na meest diverse seizoen ooit. Zoals gewoonlijk waren vooral New York en Londen koplopers qua diversiteit. Parijs en Milaan mogen - ook zoals gebruikelijk - nog wat bijbenen. De twee meest gevraagde modellen tijdens de shows van SS21 waren Maty Fall Malika Louback, allebei zwarte modellen. Er werden helaas wel minder plus-sizemodellen en minder transgender en non-binaire modellen geboekt. Ook qua leeftijd kan het beter: op de catwalk zagen we amper oudere modellen. Wat magazinecovers betreft was het een voortreffelijk jaar op vlak van diversiteit, volgens de cijfers van de Fashion Spot. Van verschillende huidskleuren tot uiteenlopende leeftijden en diverse seksuele geaardheden. Laat ons op die golf verder surfen in 2021. *Side note: er waren dit jaar uiteraard minder fysieke catwalkshows en meer digitale presentaties.Voor Sofie Claes en Han Zinzen betekende 2020 niet alleen reflectie, maar ook actie. Onder het motto 'iedere garderobe verdient een goede basis' lanceerden ze tijdens de coronacrisis het label HOWL, wat bestaat uit een reeks sterke basics, die op ecologische en ethisch verantwoorde wijze geproduceerd worden. Voor ze HOWL oprichtte, werkte Sofie als ontwerper en patroonmaker bij verschillende Belgische modehuizen. 'Daar zag ik dat het anders moest. Het huidige modesysteem klopt niet meer,' vertelde ze ons in een interview. Tijdens de eerste lockdown praatte ze over haar bezwaren en besefte ze dat ze haar eigen verhaal moest schrijven. 'Mijn liefde voor mode was nog niet volledig gedoofd en ik wilde de deur dus niet volledig achter me dichtslaan. Ik wil de wereld beter maken, niet slechter.'Belgisch talent sleepte de voorbije twaalf maanden heel wat internationale prijzen in de wacht.Een tekening van Klaas Verplancke bij een artikel in Knack Weekend in april prijkte nog dezelfde maand op 1800 digitale billboards in New York.'Tegenwoordig probeer ik mijn illustraties ook in bewegende beelden om te zetten', zegt Klaas Verplancke (56), die daarvoor samenwerkt met zijn studiopartner en animator Arevik d'Or. 'Mijn tennissende buren in het artikel over burenliefde leenden zich daar perfect toe. Nadien maakte ik een gifje voor mijn mailhandtekening, en daar is het New Yorkse kunstmuseum Poster House voor gevallen: onze animatie kon zo mee in hun campagne rond social distancing.''Kunstenaars hebben een zekere verantwoordelijkheid, zeker in moeilijke tijden', vertelde hij eerder in een interview. 'Wij moeten buiten het gewoel gaan staan en mensen helpen door onze reflectie op dat gewoel te tonen. Ik probeer altijd de zaken waar mensen zich zorgen over maken als uitgangspunt te nemen van mijn werk, maar dan op een grappige manier. Kunst wordt vaak beschouwd als een luxe, maar op de momenten die er echt toe doen - denk maar aan een trouw of begrafenis -, willen we wel de mooiste teksten, de krachtigste beelden, de beste muziek. Ik denk dat vandaag heel erg aantoont dat kunst geen luxe, maar levensnoodzakelijk is.'Onze rolmodellen worden stilaan diverser. Dat bleek uit een studie over Amerikaanse films, maar is ook dichter bij huis waar te nemen. Dat bewijzen deze vier voorbeelden.Het Braziliaanse transmodel Valentina Sampaio sierde de badpakkenspecial van Sports Illustrated, een van de meest verkochte uitgaves van het blad. Het gaat om een primeur. De hoofdredactie koos naar eigen zeggen voor Sampaio omwille van haar activisme en noemt haar een pionier voor de LGBTQ+-gemeenschap.Petra De Sutter (Groen) werd in oktober de eerste transgender minister van Europa. Dat nieuws deed in eigen land weinig stof opwaaien en dat is precies zoals De Sutter het zelf graag ziet. 'Ik wil niet herleid worden tot mijn transgender verleden, dat is maar één deel van mijn identiteit. De nadruk moet liggen op mijn beleid', liet ze zich daarover ontvallen in De Afspraak.Acteur Elliot Page, vroeger Ellen en bekend van Juno en Inception, kwam dit najaar uit de kast als transgender. 'Ik voel een overweldigende dankbaarheid voor de ongelooflijke mensen die me op deze reis hebben gesteund. Ik kan niet beginnen uit te drukken hoe opmerkelijk het voelt wie ik ben eindelijk graag genoeg te zien om mijn authentieke zelf na te streven', zei hij daar zelf over.De Nederlandse beautyvlogger en make-upartieste Nikkie de Jager, goed voor 13,7 miljoen volgers op YouTube, outte zich in januari als transgender op het videoplatform. Haar coming-out eindigde in Nederland, Groot-Brittannië en Australië in de top 10 van de meest bekeken video's van jaar op YouTube. Door de coronacrisis kwamen vrouwenrechten in verschillende landen onder druk te staan. Toch gebeurden er ook enkele mooie dingen. Veel steden breiden hun netwerk van fietspaden al langer uit, maar ook de coronacrisis en bijbehorende drukte op de baan leverden tweewielers heel wat extra kilometers rijbaan op, die in veel gevallen bovendien permanent zijn. Bogoto is koploper met maar liefst 80 kilometer aan nieuwe fietspaden. In de Franse hoofdstad Parijs kwam er 50 kilometer bij, in Brussel 40 en in Milaan 35. Ook in Barcelona kwam er 29 kilometer aan nieuwe rijbanen bij voor tweewielers, in Berlijn zo'n 27. We waren meer dan ooit alleen, en toch waren we meer dan ooit verbonden. Zeker in de eerste lockdown ontstonden tal van hartverwarmende initiatieven om de gezondheidscrisis en de eenzaamheid het hoofd te bieden. Gedetineerden maakten eerst hele ladingen mondmaskers en begonnen daarna kaartjes te schrijven voor rusthuisbewoners. Bloemenwinkels schonken de boeketten die ze niet verkocht kregen aan woonzorgcentra of ziekenhuizen. De Refugee Walk tekende een recordaantal wandelaars op. 2020 had zeker zijn uitdagingen, maar altijd stond er wel iemand op met een mooi idee om de scherpste kanten eraf te halen. Dankzij het sterk verminderde autoverkeer daalde de concentratie stikstofdioxide in Barcelona deze lente met meer dan de helft (59%). Ook in Milaan (54%), Madrid (47%), Rome (39%) en Brussel en Antwerpen (zo'n 20%) ging de luchtkwaliteit er in maart en april fors op vooruit. De metingen leerden ook dat bijkomende inspanningen nodig zijn om die verbetering vast te houden, omdat de concentraties na de lockdown snel terugkeerden naar hun oude waarden.Voor ze massaal aan de mondmaskers begonnen, stortten de meest begiftigde naaiers en breiers zich op knutselwerken voor onder meer de koala's en kangoeroes die getroffen waren door de enorme branden in Australië. Jonge en gewonde dieren die hun moeder kwijtgeraakt waren, konden immers een vervangbuidel goed gebruiken tijdens hun herstel. Een Facebook-oproep leidde tot een gigantische stroom van hulpmateriaal uit ons land richting Australië. Ook op vlak van eten en drinken sleepten Belgen verschillende prijzen in de wacht. Van de producenten in de korte keten zag 67 procent zijn omzet stijgen door de coronacrisis. Dat is goed nieuws, want op die manier kan je als consument het huidige systeem flink door elkaar schudden. Boeren houden zo bovendien meer over aan hun product, waardoor ze meer financiële ademruimte krijgen en ze bijvoorbeeld ook meer kunnen inzetten op de zoektocht naar duurzamere manieren van voedselproductie. (Daarover gesproken: 2020 was ook het jaar waarin het Food Forest Institute het levenslicht zag. Die organisatie zal er in de komende tijd voor zorgen dat de klimaatrobuuste voedselbossen beter hun ingang vinden in België.) We gaan er geen doekjes om winden: 2020 was een heftig jaar. Heel wat mensen zorgden echter voor lichtpuntjes in de vorm van dampende komen soep of zelfbereide schotels die enkel nog in de oven geschoven moesten worden. Zo transformeerde Robin Food groenteoverschotten tot soep voor de voedselbanken. Ook via het platform Ik Help Helden konden mensen maaltijden schenken aan mensen in de frontlinie. En dan waren er ook nog acties zoals Café Courage, waarop mensen alvast pintjes konden bestellen in hun favoriete café, om ze na de lockdown te gaan consumeren. Burgers van de Europese Unie die nu en dan genieten van producten zoals rundvlees, zuivelproducten, palmolie, chocolade en koffie dragen onbewust bij aan meer dan tien procent van de wereldwijde vernietiging van bossen. Dat pikken meer dan een miljoen Europeanen niet meer. Zij vroegen in wat nu al de grootste publieksconsultatie rond een milieuthema in de geschiedenis van de Europese Unie is om een wet die producten die afkomstig zijn uit ontbost gebied weert uit de supermarkten. Het is nog even afwachten of de vraag een vervolg krijgt, maar als signaal is het alvast veelzeggend. Ook het nieuws dat Britse supermarkten een vuist maakten tegen Brazilië, sprong in de kijker. De Belg at voor het zoveelste jaar op rij alweer minder vlees dan het jaar ervoor. In Duitsland trekt het beleid ten strijde tegen vlees aan dumpingprijzen. Twee derde van de Europeanen gaf tijdens een enquête aan duurzamer te willen eten. Vlees is daar een belangrijk element in. Alles lijkt erop te wijzen dat het devies 'minder maar beter' zijn weg vindt naar de mainstream. En dat is goed nieuws voor iedereen, van je eigen gezondheid over dierenleed tot het milieu. Wat eet je dan wel? Ook op dat vlak zat 2020 vol leuk nieuws. Zo lag er voor het eerst hybride vlees (dat voor de helft uit vlees en de andere helft uit groente bestaat) in de Belgische winkels. Ook het nieuws dat kweekvlees binnenkort verkrijgbaar wordt in Singapore liet al heel wat harten sneller slaan. En dan hebben we nog niet gesproken over het ontploffende aanbod aan vegetarische en veganistische producten. Yum!In de mode- en beautywereld sneuvelde dit jaar meer dan één taboe.Openen de hoogste regionen van de modewereld zich eindelijk voor vrouwen met meer genereuze vormen? Chanel deed in maart het internet ontploffen door de Nederlandse Jill Kortleve met haar nochtans courante maatje 40 te laten defileren, terwijl Versace in september een bocht van honderdtachtig graden nam door niet alleen Kortleve te verwelkomen, maar ook Alva Claire en Precious Lee.In veel luxeboetieks is het vooralsnog zoeken naar een maatje 46 en meer, maar ook op de catwalks van onder meer Fendi, Salvatore Ferragamo en Jacquemus liet de invloed van met name Amerikaanse merken als Michael Kors en Rihanna's Fenty en de body positivity-beweging zich voelen. Net als in de lingeriesector, waar merken als Etam en Chantal zowel in hun campagnes als in hun webshops geen schroom meer hebben om huidstriemen of vetkussentjes te tonen. Het Belgische PrimaDonna, dat vrouwen met een vollere boezem al langer bedient, realiseerde dit najaar dan weer een campagne met zijn eigen stiksters en andere vrouwen die doorgaans achter de schermen werken.Met haar Hair Buddy bracht de Antwerpse kapster Hiske De Wouwer een goedkoper alternatief op klassieke pruiken op de markt. Het resultaat is een mooie oplossing voor iedereen met (permanent) haarverlies die helemaal terugbetaald kan worden via de ziekteverzekering. Black Lives Matter schudde de wereld door elkaar. Ook de wereld van de cosmetica ontsnapte er niet aan. Na jarenlange kritiek op producten die de huid zichtbaar verlichten, zette onder meer Johnson & Johnson eindelijk de productie ervan stop. Plots waren er ook pleisters in verschillende huidskleuren. Een eerste stap om 'schoonheid van diverse huidskleuren te omarmen', klinkt het. Tot slot was 2020 ook het jaar van de hashtag #FilterDrop, waarmee topvisagiste Sasha Pallari vrouwen oproept om hun échte gezicht te delen op de sociale netwerken en ook Vlaamse influencers inspireert. De promotie rond de nieuweMy Way-geur van Giorgio Armani bewijst alvast dat campagnemakers volgen: aan het gezicht van Adria Arjona kwamen geen retouches te pas.