Belgen eten ongeveer 90.000 ton bananen per jaar, waarvan 16.200 ton Fairtrade exemplaren. Hoewel het aanbod aan Fairtrade bananen in ons land snor zit, is de populariteit van de discountbanaan de voorbije jaren gegroeid. Vandaag zijn de goedkope bananen zonder fairtrade-certificaat goed voor een marktaandeel van 27,5 procent, terwijl dat in 2016 nog 7,7 procent was.

De producenten in het Zuiden hebben bovendien nog een strijd te leveren: de fusariumschimmel infecteerde afgelopen zomer twee Colombiaanse plantages, wat een bedreiging vormt voor duizenden families die afhankelijk zijn van de bananenteelt. Investeringen zijn nodig, maar door de lage prijzen die ze ontvangen voor hun teelt, houden de boeren daar geen geld meer voor over. De prijs van een discountbanaan kan onmogelijk alle kosten dekken, waardoor de boeren geen vooruitgang kunnen boeken.

Eerlijke handel

Fairtrade Belgium wil daarom de Fairtrade banaan in de kijker zetten tijdens de Week van de Fairtrade (van 2 tot en met 12 oktober). 'Dat we vandaag minder betalen voor een kilo bananen die we importeren uit Latijns-Amerika dan voor een kilo Belgische appelen of peren is opvallend. Er klopt duidelijk iets niet. Want ook onze boeren hebben recht op betere prijzen. Eén ding is zeker : voor de discountbanaan betalen we alvast geen eerlijke prijs,' klinkt het bij Nicolas Lambert, directeur van Fairtrade Belgium.

Dat we vandaag minder betalen voor een kilo bananen die we importeren uit Latijns-Amerika dan voor een kilo Belgische appelen of peren is opvallend

Nicolas Lambert

Volgens Lambert zijn er oplossingen. 'In Europa hebben verschillende supermarktketens al de stap gezet naar 100 procent Fairtrade-bananen. Sommige hebben zelfs al pilootprojecten opgestart die nog verder gaan en de ambitie hebben om leefbare inkomens te garanderen. De Belgische sector moet volgen om zo de transitie naar een duurzame bananensector mogelijk te maken en de telers levensnoodzakelijke inkomsten te garanderen. Er staat veel op het spel en een sterk antwoord en engagement van alle betrokken partijen is broodnodig. Het huidige model bewijst immers dat wanneer één partij haar prijzen doet dalen, de andere vaak volgen, kost wat kost.'

Pieter Embrechts is zo eerlijk als een Fairtrade banaan © Fairtrade Belgium

Zo eerlijk als een Fairtrade-banaan

De visie van Fairtrade Belgium klinkt als volgt: 'Als je kiest voor een Fairtrade-banaan, kies je ook voor betere omstandigheden voor de producent zodat hij kan bouwen aan een betere toekomst voor zichzelf en de volgende generaties.' Met een campagne waar iedereen aan kan deelnemen promoten ze deze boodschap.

Geïnspireerd door het verhaal van eerlijke bananen en zin om ook anderen bewust te maken? Neem een bananenselfie tijdens de Week van de Fair Trade, van 2 tot 12 oktober, deel de foto samen met een eerlijke bekentenis op Facebook of Instagram en voeg de hashtag #eerlijkalseenfairtradebanaan toe.

Het verhaal van Leydi

Zes jaar geleden reisde Pieter Embrechts samen met Ketnet naar Peru om het verhaal achter de banaan te ontdekken. Daar werd hij op sleeptouw genomen door de achtjarige Leydi, dochter van een bananenboer. Zes jaar later spreken ze elkaar opnieuw via Skype. Hoe gaat het nog met Leydi en haar familie? Ontdek het in deze minidocu, waarin Leydi toont welke impact de Fairtradepremie heeft op de gemeenschap. Let ook zeker op Doña Justa, de bijzondere oma van Leydi, die destijds mee aan de wieg stond van de coöperatieve. Voor de Belgische campagne deed zij trouwens ook een leuke bekentenis.