Stad in vorm: Valencia is World Design Capital 2022

de Stad der Kunsten en Wetenschappen, al jarenlang een designtrekpleister in de stad, is een ontwerp van de omstreden Valenciaanse architect Santiago © unsplash / markus winkler
Amélie Rombauts
Amélie Rombauts Journalist Knack Weekend

Valencia is World Design Capital 2022 Nog het hele jaar mag Valencia zich World Design Capital noemen, dé gelegenheid voor de stad om haar creatief erfgoed in de kijker te zetten met verschillende events en een gecureerde designroute. En dat werd tijd. “We zijn altijd al een designhoofdstad geweest, alleen wéét niemand het.”

Het negen kilometer-lange Turia-stadspark, waar ooit een verwoestende rivier vloeide. Een verzameling waanzinnige museumgebouwen van Calatrava die al in menige scifiprent opdook. Een kathedraal die de mythische Heilige Graal zou bewaren. Het epicentrum van de paella, maar ook van zeven restaurants die samen goed zijn voor negen Michelinsterren, zonder de twee modernistische Central en Colon markthallen te vergeten. Een eindeloos strand en een klimaat dat driehonderd dagen zonneschijn per jaar belooft. Geen wonder dat Valencia een populaire bestemming is. Maar is dat ook het geval voor design?

lokale illustrators Cachetejack nemen nog tot 9 oktober met hun werk de botanische tuin in van de Universiteit van Valencia.
lokale illustrators Cachetejack nemen nog tot 9 oktober met hun werk de botanische tuin in van de Universiteit van Valencia. © GF

Design is een troef die de laatste decennia onderbelicht bleef, vindt Alicia Matallin Civera. Ze werkt mee aan de organisatie van het designfestival dat een jaar lang haar geboortestad inpalmt. “Lange tijd trokken designers naar Barcelona, Madrid of de rest van de wereld om zich te ontplooien. Maar de laatste jaren merken we een tegenbeweging”, vertelt ze terwijl ze een horchata bestelt, een lokaal plantaardig melkdrankje. “Valenciaanse creatives komen met hun kennis en ervaringen terug om hier iets uit de grond te stampen. En talenten uit heel Spanje, waaronder Jaime Hayon, vestigen zich hier permanent omwille van de relaxte sfeer. Die mix zorgt ervoor dat de stad opnieuw bruist.” Met de nadruk op ‘opnieuw’. Want de kleine zus van Barcelona is al lang een stad waarin creatieve ambachten te vinden waren.

illustrator Isidro Ferrer ontwierp deze speelse Big Bird lamp voor LZF.
illustrator Isidro Ferrer ontwierp deze speelse Big Bird lamp voor LZF. © GF
Como Memphis

Zo zorgden de Nolla-tegels, vernoemd naar ondernemer Miguel Nolla, die zijn tegelfabriek uit de grond stampte in 1860, voor een internationale expansie van de lokale keramiekindustrie. “De karakteristieke mozaïeken en patronen waren zelfs een drijvende kracht achter de Spaanse industriële revolutie”, weet Xavier Laumain, architect en president van het Centro de investigación y Difusión de la cerámica Nolla. Je vindt ze niet alleen in Spanje, maar ook van Buenos Aires tot Santiago de Cuba of zelfs in Moskou. Met het initiatief NollaMap (@nollamap op Instagram) worden de pareltjes van destijds opgespoord en in kaart gebracht. Kwestie van ze te redden van de vergetelheid.

de ludieke keramiek van Ana Illueca, bezielster van het platform adnceramico.com
de ludieke keramiek van Ana Illueca, bezielster van het platform adnceramico.com © GF / Pau Rodilla

Maar ook aan de volgende generatie keramisten wordt gedacht. Zo trekt keramiste Ana Illueca vandaag het project adnceramico, een platform waarop de huidige rolmodellen uit het wereldje worden verzameld. “Niet alleen om een lokale identiteit en trots te genereren,” kadert ze haar project, “maar ook om de kennis van al die getalenteerde ambachtslieden, die niet in boeken of cursussen is vastgelegd, door te geven aan de ontwerpers van morgen.”

Valencia had in de jaren tachtig zijn eigen Memphis-beweging. Het grafisch werk van Armando Silvestre en Elisa Ayala voor de nightclub Barraca en de Duplex stool van Mariscal (midden) zijn daar herinneringen aan. Beide zijn te zien in Graphic Route.Designing the Sound of València in het IVAM.
Valencia had in de jaren tachtig zijn eigen Memphis-beweging. Het grafisch werk van Armando Silvestre en Elisa Ayala voor de nightclub Barraca en de Duplex stool van Mariscal (midden) zijn daar herinneringen aan. Beide zijn te zien in Graphic Route.Designing the Sound of València in het IVAM. © GF / JOSE JAVIER MARTINEZ

Nog tot 12 juni loopt de tentoonstelling Graphic Route. Designing the Sound of València in het Instituto Valenciano de Arte Moderno (IVAM). De expo, die deel uitmaakt van de officiële programmatie van València World Design Capital, verzamelt affiches en rekwisieten uit de clubscene van de jaren tachtig. “Na de dood van Franco en de chaos die daarop volgde, ontpopte zich een nieuwe esthetische beweging op het vlak van grafische kunsten. Die was kleurrijk, speels, absurd. Vergelijkbaar met de Italiaanse Memphis-beweging”, gaat Matallin Civera verder. Koplopers van deze Nieuwe Valenciaanse School waren ambachtelijke striptekenaars zoals Mariscal, die ook een geweldige barkruk (zie hiernaast) ontwierp, Sento Llobell of Armando Silvestre en Elisa Ayala. De reden waarom de stad toen – en vandaag – zo veel illustrators met naam en faam heeft, hoef je niet ver te zoeken. De allereerste drukpers in Spanje was in de vijftiende eeuw te vinden in…. juist, Valencia.

© GF
Speelse stijl

Die speelse stijl van toen zie je vandaag, weliswaar in een hedendaagse interpretatie, opnieuw opduiken. In het grafische werk van het vrouwelijk duo Cachetejack, dat voor Nike en Burger King campagnes mocht uitwerken of bij Malota, wier illustraties in magazines over de hele wereld opduiken. Maar ook in architectuur, interieur- en meubeldesign. Na Inma Bermúdez (de enige Spaanse ontwerpster die al voor IKEA heeft ontworpen) en Yonoh Studio (dat zonet een Reddot Design Award in de wacht sleepte voor de Bufa sofa) of ERRE (die op dit ogenblik de Casal España Arena aan het bouwen is, goed voor 18.000 zitjes, een park, school en woningen) zijn vandaag Clap Studio, Masquespacio en MUTdesign de nieuwe stemmen die van zich laten horen. Ze voorzien – samen met gevestigde merken als LZF Lamps, Andreu World of GAN – ruimten en objecten van een Valenciaanse designsmoel. Je vindt ze terug in galeries, in shops, musea en restaurants.

We tippen er alvast een paar.

VIVA VALENCIA
Designliefhebbers die nú op citytrip willen vertrekken: wij weten waar je moet zijn.

SHOP
LITTLE STORIES
Een shop die de ene award na de andere wint omwille van het speelse interieur, dat het werk is van Clap Studio. Je vindt er schoenen en accessoires voor de allerkleinsten.
@littlestories.es, Carrer del Pintor Salvador Abril, 30


ETEN & DRINKEN
LA SASTRERIA
In de jaren vijftig kon je je hier laten opmeten voor een kostuum op maat, vandaag vind je er een restaurant dat jou het beste van de zee brengt, met liefde gemaakt door chef Sergio Giraldo. Het interieur is een ode aan de Valenciaanse Nolla-tegels, het werk van Masquespacio.
@lasastreriavalencia, Carrer de Josep Benliure, 42


VACHATA
Waar beter een horchata proeven dan op een plek die gerund wordt door de kleindochter van een geslacht van beroemde horchata-makers? Het zonnige interieur met gele keramiektegels is een creatie van Laura Losada en Carlos Pinazo, de muurschilderingen zijn van Estudio Merienda.
@vachatahorchata, Carrer de Mossèn Feminia, 22


OSTRAS PEDRIN
Liefhebber van oesters, wijn, maar vooral van ingeblikte vis? Dan is deze plek een absolute aanrader. Van sardines tot coquilles of kaviaar eet je er uit een blik. Het kader is minimalistisch, maar dat doet geen afbreuk aan de gezelligheid van deze übersympathieke bar ingericht door Studio Montañana.
@ostras_pedrin, Carrer Bonaire, 23


POPS’N BOPS
De (vriendelijke) Valenciaanse Memphis-geest dwaalt rond in deze ijsbar. Zowel de artisanaal gemaakte ijsjes als het decor van HUUUN zullen je kinderen doen smeken om een selfie.
@popsnbops_, Plaça de l’Escolania de la Mare de Déu dels Desemparats, 3

CULTUUR
BOMBAS GENS
Deze galerie – oorspronkelijk een fabriek ontworpen door de visionaire architect Cayetano Borso di Carminati – dateert uit 1930. Eind jaren negentig raakte het gebouw in verval, later viel het ten prooi aan een brand. Gelukkig werd het niet platgegooid, maar nieuw leven ingeblazen door studio Ramon Esteve. Je kunt er de collectie hedendaagse fotografie van de Per Amor a l’Art Foundation ontdekken en een restaurant van Michelinsterrenchef Ricard Camarena. Geen plaats of budget om zijn sterrenkeuken te proeven? Ga dan langs in zijn Bar X in Colon Market met streetfood op het menu. Die is wel dagelijks open.
bombasgens.com, Av. de Burjassot, 54-56

SLAPEN
HAYON GUESTHOME
Een uniek appartement in het hart van Valencia en dat is te danken aan designer Jaime Hayon 
himself. Hij koos de kunstwerken waaronder beeldhouwwerken en schilderijen, maar ook de keramiek, de lampen, accessoires en meubelen, die vaak ook door hem zijn ontworpen. Het adres is deels voorbehouden aan kunstresidenties, particulieren kunnen er maximaal tien tot veertien dagen verblijven.
@hayonguesthome, meer designadressen via mapadeldissenyvalencia.com/en/


CARO
Midden in het oude centrum vind je een gotisch herenhuis dat gerenoveerd werd door de bekende architect Francesc Rifé. Het 26 kamers tellende hotel heeft naast een restaurant en klein zwembad ook prachtige mozaïeken, gotische bogen, middeleeuwse trappen, stukken originele stadsomwalling, plafondschilderingen en Arabisch metselwerk. Rijk aan geschiedenis dus.
carohotel.com, Carrer de l’Almirall, 14


AGENDA
Tot 26 juniDesigning the air, een tentoonstelling rond het design van de waaier, een traditioneel accessoire van de Valencianen, Museo Nacional de Cerámica y Artes.


Van 10 juni tot 4 september
 vindt de internationale keramiekbiënnale plaats in het Museo de Cerámica de Manises.
Van 6 oktober tot 16 april2023 krijgt ingeweken Jaime Hayon een grote retrospectieve in het Centre del Carme Cultura Contemporánea (CCCC).
Een volledig overzicht van de activiteiten naar aanleiding van Valencia World Design Capital vind je op wdcvalencia2022. com

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier

Partner Content