Krijsende zwijnen worden aan hun oren of poten voortgesleept, varkens stuiptrekken wanneer ze gekeeld worden en spartelen hevig wanneer ze de verdrinkingsdood vinden in een broeibad van zestig graden: de beelden die Animal Rights eind maart verspreidde van het slachthuis van Tielt veroorzaakten een schok doorheen Vlaanderen. De dierenrechtenorganisatie infiltreerde enkele weken lang undercover in het bedrijf. 'We stellen tientallen overtredingen vast van de dierenwelzijnswetgeving', reageerde Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) ontzet. 'We hebben onmiddellijk onze inspectie ter plaatse gestuurd.'
...

Krijsende zwijnen worden aan hun oren of poten voortgesleept, varkens stuiptrekken wanneer ze gekeeld worden en spartelen hevig wanneer ze de verdrinkingsdood vinden in een broeibad van zestig graden: de beelden die Animal Rights eind maart verspreidde van het slachthuis van Tielt veroorzaakten een schok doorheen Vlaanderen. De dierenrechtenorganisatie infiltreerde enkele weken lang undercover in het bedrijf. 'We stellen tientallen overtredingen vast van de dierenwelzijnswetgeving', reageerde Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) ontzet. 'We hebben onmiddellijk onze inspectie ter plaatse gestuurd.'Onder meer grote afnemer Delhaize liet weten alle samenwerkingen meteen stop te zetten en vele klanten volgden. 'Het vertrouwen was besmet', knikt ceo van Debra Group Thomas De Roover De Brauwer (30). 'Het is nu een proces om dat weer op te bouwen. Wij zijn hoopvol dat we ons krediet gaan terugwinnen met alle acties die we genomen hebben. Wij vragen een tweede kans aan de consument.'Het bedrijf heeft namelijk niet stilgezeten na 23 maart. Samen met kabinet Weyts en een onderzoeksteam van Thomas More zette het slachthuis een actieplan op zodat dergelijke incidenten niet meer kunnen plaatsvinden. Om de sociale controle te verhogen, installeerde het bedrijf extra camera's op de werkvloer waarvan de beelden op verschillende schermen getoond worden. Er werden twee extra Animal Welfare Officers ingezet om te verzekeren dat alle regels inzake dierenwelzijn gevolgd worden en via een oogreflextest controleren de werknemers aan de slachtband nu bij twaalf procent van de varkens of ze wel degelijk verdoofd zijn. Wettelijk gezien moet dat slechts bij minimaal één procent gebeuren. Verder werd het penschiettoestel om de dieren bij slechte bedwelming te doden vervangen door elektronarcose en bespreekt het bedrijf nu wekelijks het thema dierenwelzijn. 'De maatregelen die we genomen hebben, zijn veel strenger dan wat er werd afgesproken in het sectorconvenant. Dat hebben we samengesteld na de beelden met afgevaardigden van slachthuizen over heel Vlaanderen', benadrukt De Roover De Brauwer. 'We kunnen nu dus wel stellen dat we een modelslachthuis zijn, en dat tonen we deze maand dan ook graag aan de consument. Een bedrijf dat bijna geen krediet meer overhoudt, heeft maar één optie: volledige transparantie.'Nieuwe inzichtenOm hun inzet en goede wil te tonen, zet het Tieltse slachthuis gedurende de hele maand september zijn deuren open voor het publiek. Vier weken lang kan u een rondleiding volgen doorheen het slachthuis om met eigen ogen te zien waar er veranderingen werden doorgevoerd. 'We hopen zo het vertrouwen terug te winnen van alle stakeholders en gans de sector', legt De Roover De Brauwer uit. 'Wij hebben heel wat nieuwe inzichten gecreëerd door Thomas More.''We hebben ons er meteen op gesmeten', verklaart Jos Van Thielen (55), docent Dier en Welzijn aan de hogeschool, die samen met zijn team het bedrijf onder de loep nam. 'Eerst hebben we gezocht waar de pijnpunten zaten en waar het nodig was om te verbeteren. Ik vind het belangrijk om alles te kaderen, want als je beelden ziet zonder context komt dat altijd anders over. Ik praat de beelden uiteraard niet goed: wat daarop te zien was, kán gewoon echt niet en moest bijgestuurd worden, maar je kreeg het grotere plaatje niet mee.'Het team van Van Thielen voorzag opleidingen voor het hele bedrijf, inclusief het management. 'We leerden hen meer vanuit de benadering van het dier te denken. Wat voelt het? Hoe moet je ermee omgaan? Een varken kan niet langs Herman Teirlinck passeren: het weet niet hoe het toneel moet spelen. Alle signalen die het geeft, zijn echt. Als je daarop inspeelt, verloopt het hele proces gemakkelijker. De uitdaging is nu om het personeel bewust te houden van het dierenwelzijn, want dat kan na drie maanden al verminderen. Als men dat in de hand kan houden, dan zie ik niet in waarom ze geen modelslachthuis zouden kunnen zijn.'Is de stap van 'horrorabattoir' naar 'voorbeeldslachthuis' niet heel groot om in een keer te nemen? 'Wellicht wel,' knikt De Roover De Brauwer, 'maar de filosofie van het bedrijf is altijd al geweest om het dierenwelzijn zonder uitzondering te respecteren. Vandaar dat we de voorbije jaren ook 3,15 miljoen euro geïnvesteerd hebben naar dierenwelzijn toe. Blijkbaar was het gewoon niet geworteld in de hele organisatie. Enkele medewerkers hadden niet hetzelfde idee', aldus de ceo. Had het management dan wel voldoende voeling met de werkvloer? 'Ik ben persoonlijk een zeer operationele ceo. Dagelijks ben ik aanwezig op de vloer. (hevig) Iedereen weet wat de regels zijn en kreeg er opleiding over. Die zaken zijn totaal buiten onze wil en weten omgegaan.''Wij hebben dan ook meteen een intern onderzoek gedaan naar de mensen die op het filmpje te zien waren', gaat De Roover De Brauwer verder. 'Waar we zaken zagen die totaal indruisten tegen wat het reglement stelt, hebben we meteen afscheid genomen van die werknemers. Voortaan is er een nultolerantie. We hebben in het arbeidsreglement geïmplementeerd dat inbreuken van bepaalde grootorden overgaan tot dwingend ontslag.'Ook Animal Welfare Officer Elien Claeys (24) benadrukt dat de beelden zeker niet alledaags waren. 'Wij hadden altijd al procedures en werkinstructies en die werden regelmatig gecontroleerd. Wat we zagen, was zeker niet de normale gang van zaken. Ikzelf heb het ook nooit zien gebeuren sinds ik hier werk en was dus ook enorm verschoten. Door de extra controles en het verduidelijken van de procedures doen we er dan ook alles aan zodat het niet meer kan voorvallen. We zijn op de goede weg om een modelslachthuis te worden onder de Belgische slachthuizen.'Claeys' functie bestaat eruit alles te controleren inzake dierenwelzijn. 'Dat gaat zowel over zaken die op de vloer gebeuren, zoals het lossen van de camions, het drijven van de varkens in de stallen, het opdrijven naar de co2-verdoving en het proces daarna. Wordt de verdoving gecontroleerd? Leven de varkens niet meer bij de bloedcarrousel en het bloedbad? Dat houd ik nauwlettend in de gaten.'De extra opleidingen zijn volgens Claeys de grootste sprong vooruit. 'Iedereen heeft nu net iets meer inzicht in het gedrag van een varken. Voelt het varken gevaar, gaat het opdrijven veel moeilijker. Als je dan gewoon kalm blijft en geen lawaai maakt, zal het vanzelf vooruitgaan. Je ziet dat de werknemers nu veel beter snappen hoe een varken op alles reageert.' Was dat voordien dan niet het geval? 'Zeker wel, maar nu hebben we gewoon nóg meer inzicht dan ervoor. Je merkt het in hele kleine dingen. Een varken heeft een slecht zicht, dus een afvoerputje in de vloer kan al een hindernis zijn. Iemand die dat niet weet, gaat dat dier meteen vooruit willen jagen, terwijl het gewoon even de boel wil verkennen. Het is niet dat we dat vroeger niet wisten, maar nu zit het veel verser in het geheugen.''Moest ik weten wat ik nu weet op het gebied van dier en welzijn, zou ik al vroeger contact met Thomas More hebben opgenomen', verzekert De Roover De Brauwer. 'Wij hadden alleen geen besef van hun werk.' De ceo is blij met de inspanningen die het bedrijf en bij uitstek de hele sector hebben gedaan om het slachten diervriendelijker te maken. 'Ik hoop uiteraard dat de hele sector even ver wil gaan als ons. Het is een troef als we allemaal op dezelfde lijn zitten. Zo kunnen we vermijden dat zoiets onaanvaardbaar nog eens gebeurt.'