December 2018 was een erg drukke maand voor foodies en andere hippe vogels, want op enkele weken tijd openden in België onafhankelijk van elkaar twee avocadobars de deuren. In Brussel kon het uit Amsterdam overgewaaide The Avocado Show op veel belangstelling rekenen, Antwerpenaars genieten sinds kort van het meer Zuid-Amerikaans geïnspireerde Akuakate. Beide zaken richten zich duidelijk op een breed publiek en zijn ontwikkeld als concept dat snel kan uitgroeien tot keten.

Het hoeft niet te verwonderen dat die twee zaken uitgerekend nu de deuren openen, want ook mensen zonder trendwatcher-diploma kunnen zien dat avocado al jaren booming business is. Van salades tot shakes: de groene vrucht wordt zowat overal in verwerkt. Hoe dat komt? Het internet. (We kijken naar jou, Gwyneth Paltrow.)

Healthy, vegan, glutenvrij

Uiteraard is avocado erg lekker en ook nog eens veelzijdig in de keuken, maar dat verklaart zijn gigantische succes niet helemaal. Je kan namelijk hetzelfde zeggen van onze goeie oude wortels, maar geen zaak die eraan denkt daar een businessmodel rond te bouwen. Niet alleen ligt het aantal likes op sociale media-posts die vergezeld worden van #carrot beduidend lager (en zouden 'carrot bars' dus minder gratis reclame krijgen), de bescheiden wortels laten ook het Dit Is Gezond Voedsel-alarm niet loeien.

Anno 2019 is gezondheid haast een religie en de gebedshuizen blijven niet uit

Dat gebeurt wel met avocado's. Ze bevatten uiteraard allerlei nuttige voedingsstoffen, maar werden op een of andere reden verheven tot superfood, beter dan het gewone food dus. De perceptie doet uitschijnen die wie écht gezond wil zijn, dus beter kiest voor avocado dan voor die wortels.

Anno 2019 is gezondheid haast een religie en de gebedshuizen blijven niet uit. Het basisidee van Akuakate is volgens onderneemster Sarah Tondeur 'comfort food zo gezond mogelijk maken'. In dat kader vervangt haar keuken gewone suiker door kokosbloesemsuiker, brood van tarwe door een glutenvrije variant met boekweit en gewone yoghurt door zelfgemaakte kokosyoghurt. Die ingrediënten klinken de online #healthy community als muziek in de oren, ondanks voortdurende nuancering van experts. Het allergezondste eetpatroon is immers ook het saaiste: van alles wat, met mate.

Kritiek

De opkomst van conceptzaken die zich specialiseren in een soort bereiding of ingrediënt is op zich niets nieuws. Denk maar aan spaghettiketens als Bavet, of nog duidelijker in ons land: de frietkoten. Je gaat ernaartoe omdat je weet wat je daar kan krijgen en omdat je erop kan vertrouwen dat dat met kunde is bereid. Maar het is wel nieuw dat het avocado's zijn die over de toonbank vliegen. En daar kan je kritische vragen bij stellen.

Het is namelijk geen geheim dat de meeste exemplaren niet bij de deur of op de meest milieuvriendelijke manier geteeld worden. Door de grote vraag worden hele stukken woud ontbost en kampen regio's met watertekort. Is het niet problematisch dat nieuwe zaken net dit soort producten centraal zetten?

© The avocado show

'We zijn ons bewust van de problematiek en gaan actief op zoek naar manieren om het beter te doen', klinkt het bij Akuakate. 'Ik ga er niet over liegen: het blijven avocado's en ja, ze komen vaak van de andere kant van de wereld. Dat is nu eenmaal zo. Maar wij proberen dat zo goed mogelijk te counteren op andere vlakken. Zo proberen we zoveel mogelijk in te kopen in Europa en compenseren we ons gebruik van avocado's door voor andere producten standaard te kiezen voor bio. We gebruiken geen plastic rietjes, maar bamboe. We dringen onze voedselverspilling terug. Ik denk ook dat het gemakkelijker zal worden als we groter gaan worden. Dan zouden we producenten kunnen aanspreken, maar we moeten wel ergens beginnen natuurlijk.'

Moeilijk product

Niet alleen op ecologisch vlak werpen avocado's als hoofdingrediënt nogal wat uitdagingen op, ook dichter bij huis is die radicale keuze niet de gemakkelijkste weg. Wie al zijn geld op een paard zet, kan meer verliezen. Zo komt je zaak in moeilijk vaarwater terecht als je hoofdproduct tijdelijk niet te krijgen is, bijvoorbeeld door een tegenvallende oogst of door problemen bij de leverancier.

En dat gebeurt, vertelt Tondeur. Hoewel ze het nog aan de opstartfase wijt, is het al voorgevallen dat avocadobar Akuakate het een weekend moest stellen zonder rijpe avocado's en enkel pannenkoeken kon serveren aan haar klanten. Elke horecazaak heet baat bij een goede leverancier, maar het lijkt nog prangender als je vooral rekent op één product.

Om de hype te overstijgen, zullen de avocadobars méér moeten doen dan simpelweg meedrijven op de wereldwijde massa van hashtags

Daarbij laten avocado's zich niet altijd even gemakkelijk 'lezen'. Je kan niet altijd even goed zien wanneer hij rijp genoeg is om te eten, en wanneer je te lang hebt gewacht. Dat is niet altijd evident voor een zaak die haar voedselverspilling wil terugdringen. 'Als we beginnen koken, kijken we echt avocado per avocado welke we moeten gebruiken.'

Meer dan hype?

Om de hype te overstijgen, zullen de avocadobars méér moeten doen dan simpelweg meedrijven op de wereldwijde massa van hashtags. De twee Belgische zaken proberen dat alvast, elk op hun eigen manier. Zo brengt Akuakate originelere gerechten dan wat iedereen kan vinden op Pinterest of Instagram en verheft The Avocado Show de vrucht tot heuse kunstwerkjes, iets wat lang niet elke hobbykok kan. Of die ingrepen genoeg persoonlijkheid bieden om de hype te overleven, zal de toekomst uitwijzen.