1999. Ik had griep, er was nog geen Instagram, dus met 39° koorts kon ik niets anders doen dan op de sofa hangen en tv-kijken. The Naked Chef was een onnozele naam voor een kookprogramma, maar ik voelde me te veel een vaatdoek om de afstandsbediening te zoeken. Jamie Oliver bleek een energieke jonge kok die recepten maakte die ik meteen wilde namaken, ook al had ik al dagen geen honger. De jongeman was niet alleen entertainend, zijn recepten werkten ook echt. Hij werd razendsnel een culinaire ster, en in een studie van Nestlé amper twee jaar na zijn eerste tv-reeks stelde 20 procent van de Britse deelnemers dat hij invloed had op hoe ze kookten. Jamie maakte koken cool, liet iedereen potjes verse kruiden kopen e...

1999. Ik had griep, er was nog geen Instagram, dus met 39° koorts kon ik niets anders doen dan op de sofa hangen en tv-kijken. The Naked Chef was een onnozele naam voor een kookprogramma, maar ik voelde me te veel een vaatdoek om de afstandsbediening te zoeken. Jamie Oliver bleek een energieke jonge kok die recepten maakte die ik meteen wilde namaken, ook al had ik al dagen geen honger. De jongeman was niet alleen entertainend, zijn recepten werkten ook echt. Hij werd razendsnel een culinaire ster, en in een studie van Nestlé amper twee jaar na zijn eerste tv-reeks stelde 20 procent van de Britse deelnemers dat hij invloed had op hoe ze kookten. Jamie maakte koken cool, liet iedereen potjes verse kruiden kopen en leerde ons dat bijna elk recept beter wordt van een paar druppels citroensap net voor het opdienen. Hij is een van de hoofdrolspelers in de smaakrevolutie waar het op p. 32 over gaat. Alleen J.K. Rowling verkocht in het Verenigd Koninkrijk de laatste twintig jaar meer boeken dan hij, en zijn net verschenen Veg was al een bestseller nog voor het verscheen. Toen hij een MBE kreeg, een koninklijk bedanklintje voor diensten aan de horeca, was dat niet alleen voor zijn tv-programma's en boeken. Oliver is geëngageerd. In zijn Fifteen-restaurants leidde hij jonge mensen met een moeilijke achtergrond op, hij begon in 2005 een campagne tegen het hoge fastfoodgehalte van Britse schoolmaaltijden, richtte Jamie's Ministry of Food op om mensen die het financieel moeilijk hebben te leren koken, voerde campagne voor duurzame vis en tegen suiker, en lanceerde in mei 2018 een campagne om overgewicht bij Britse kinderen te halveren tegen 2030. Het riep bewondering op, maar ook veel ergernis. Zijn campagne rond overgewicht zou aan fatshaming doen en geen realistisch beeld schetsen van het dagelijkse leven van wie in armoede leeft. En doordrammen over zelfgekookte maaltijden terwijl je een promocontract hebt met een supermarktketen die kant-en-klaarmaaltijden verkoopt, had voor veel mensen een parfum van hypocrisie. Eerder dit jaar bleek zijn restaurantketen Jamie's Italian, waar het al een jaar bepaald slecht mee ging, niet meer te redden. 22 zaken werden gesloten, zo'n 1000 mensen verloren hun baan. Oliver maakt fouten, vertrouwt weleens louche mensen en ziet het soms te groot. Zijn tijdschrift Jamie kwam en ging, net als zijn Union Jack-restaurants en zijn kookwinkels. Zo'n 40 procent van wat hij doet als ondernemer gaat mis, geeft hij toe. 'Veel mensen vinden mij een eikel', vertelde hij in 2018 aan The Guardian. 'Een opinie hebben, ambitieus zijn en je engageren is in Groot-Brittannië een probleem. De reactie is er vaak: hoe durf je. Maar het alternatief is niets doen en dat is geen optie.' Hij kondigde eind augustus aan dat wat nog over is van zijn bedrijf wordt omgebouwd tot B Corp, een formule voor ethisch ondernemen waarbij evenveel gewicht gegeven wordt aan mensen, duurzaamheid en winst. Alweer zijn de meningen verdeeld. Maar je moet het Oliver nageven: hij doet dingen. In plaats van te teren op zijn succes, zet hij zijn schouders onder dingen die hij belangrijk vindt. Als gourmand heb ik ontzettend veel van hem geleerd, dus ik kan alleen maar hopen dat ik samen met hem en zijn kookboeken oud kan worden. Want ook al ben ik carnivoor, in zijn nieuwe Veg staan een paar recepten die zich snel in mijn dagelijkse routine zullen nestelen. Champignons stroganoff, iemand?