Bananen behoren tot de favoriete producten in de prijsoorlogen van de grote supermarkten. De prijs van bananen daalde de voorbije jaren tot hallucinant lage niveaus. Soms dragen de ketens de kosten van dit soort prijzenoorlogen zelf, maar de extra druk wordt ook doorgesluisd naar de zwakste schakel in de keten: de boeren en arbeiders op de plantages. Met het armtierige loon dat ze ontvangen, kunnen ze amper voorzien in basisbehoeften zoals voedsel en onderwijs voor hun kinderen.

De landbouwers en arbeiders in het Zuiden een eerlijk loon geven, is het doel van Fairtrade. Recent kondigde de supermarktketen Lidl aan enkel nog bananen met een Fairtrade-label te verkopen. Dit zorgt ervoor dat er in België een grote stijging van de verkoop van eerlijke bananen plaatsvindt. Voordien waren minder dan een op vijf bananen in ons land gecertificeerd door Fairtrade. In 2015 bedroeg het marktaandeel zelfs minder dan vijftien procent. Nu Lidl deze stap heeft gezet, zien we een mooie stijging: bijna 1 op de 3 bananen zal tegen het einde van het jaar in België eerlijk zijn.

Hoe meer klanten kiezen voor eerlijke producten, hoe groter de impact op het inkomen en de levenskwaliteit van landbouwers.

Nicolas Lambert

'Dat is in de eerste plaats een grote vooruitgang voor de duizenden boeren en arbeiders op de bananenplantages in Colombia', verklaart Nicolas Lambert, directeur van Fairtrade Belgium. 'De impact en het volume hangen nauw met elkaar samen: hoe meer de klanten kiezen voor eerlijke producten, hoe groter de impact op het inkomen en de levenskwaliteit van de landbouwers.'

Fairtrade in Europa

België treedt hiermee in de voetsporen van andere landen. Lidl is voorlopig de eerste keten die alleen nog eerlijke bananen aanbiedt in zijn Belgische winkels op permanente basis. Ook in haar supermarkten in Duitsland, Zwitserland en Finland verkopen ze enkel Fairtrade-bananen. In Groot-Brittannië kan je al terecht bij Co-op, Sainsbury's en Waitrose en in Nederland vind je enkel nog Fairtrade-bananen bij Spar, Plus, Marks, Coop, Deen, Jan Linders en Boon's Markt. In Frankrijk geeft Monoprix het goede voorbeeld.

Tegenwoordig is de belangrijkste afzetmarkt qua volume van Fairtrade-bananen het Verenigd Koninkrijk, gevolgd door Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, Zweden en Nederland. In Zwitserland wordt één op de twee bananen verkocht onder Fairtrade-voorwaarden. In het Verenigd Koninkrijk is het één op de drie.