De New Yorkse Kiran Gandhi wou tijdens de marathon van Londen in 2015 de aandacht vestigen op die vrouwen die geen toegang hebben tot sanitaire producten. Ze deed aan free bleeding, of: ze had geen maandverband of tampon in bij het lopen. Een initiatief dat meer op kritiek dan applaus onthaald werd en volgens Gandhi dus net bewees dat we als samenleving nog steeds niet helemaal comfortabel zijn met een natuurlijk proces.
...

De New Yorkse Kiran Gandhi wou tijdens de marathon van Londen in 2015 de aandacht vestigen op die vrouwen die geen toegang hebben tot sanitaire producten. Ze deed aan free bleeding, of: ze had geen maandverband of tampon in bij het lopen. Een initiatief dat meer op kritiek dan applaus onthaald werd en volgens Gandhi dus net bewees dat we als samenleving nog steeds niet helemaal comfortabel zijn met een natuurlijk proces.Want zelfs de vrouwen die dat vrije bloeden een kans geven, doen dat binnenshuis en achter gesloten deuren in een versleten onderbroek, zwarte jogging, op een handdoek of donker beddengoed dat zo de was in kan. Eigenlijk stuk voor stuk items die ook niet-free bleeding dames maandelijks uit de kast halen.Over menstrueren leren we vooral stil te zijn. Het wordt gedefinieerd door mythes, taboes en stigma's: een uitdaging voor vrouwen dus om zelf op een normale of waardige manier met die maandstonden om te gaan. Want soms hebben ze gewoon de middelen niet, of leidt culturele nonsens tot een gebrek aan hygiëne. Zo zal je in Iran geen tampons vinden (stel je voor, dat je jezelf ontmaagdt), zeulen schoolmeisjes in Bolivia gebruikte maandverbanden al eens in hun rugzak mee (klein gevaarlijk afval) en brengt de bijna 4 euro per pad Afghaanse vrouwen ertoe oude kleding in lappen te scheuren om de maandelijkse dosis op te vangen. Vodden die niet enkel in Afghanistan, maar pakweg in armere Australische gemeenschappen, uit schaamte om ze aan de waslijn te drogen onder de matras verdwijnen of pas als de nacht valt een wasbeurt krijgen.Maar het taboe rond menstruatie heeft ook een impact op onderwijs en het werkleven. Volgens een onderzoek van Unesco mist één op de tien meisjes in Afrika minstens een schooldag per maand, wat er ook vaak toe leidt dat ze helemaal met school kappen. Zoals in India waar bijna 25 procent van de meisjes permanent uit het onderwijs stappen eens ze in hun puberteit komen, omdat ze bijvoorbeeld geen toilet hebben op school. En in Japan wordt het vrouwelijke sushichefs moeilijk gemaakt, omdat hun smaakzin zogezegd aangetast wordt door hun menstruatie en dat bij een 'professional' niet het geval mag zijn. Of hoe een eenvoudig biologisch gegeven vrouwen mensenrechten ontneemt en een struikelblok wordt op de weg naar gendergelijkheid.We moeten die onzin over maandstonden trouwens helemaal zo ver niet gaan zoeken. Ik heb nog nooit fluorescerende blauwe vloeistof uit mijn vagina zien druipen, maar om de ene of de andere reden zien we niets anders in reclamespots. Die zijn bovendien steeds inclusief dolgelukkige vrouwen, want als de prut uit je baarmoeder geabsorbeerd wordt, is er toch niets om je nog zorgen over te maken? Doe een witte broek aan. Dans. Lach. En eet voor twee, maar eigenlijk toch niet, want je bent niet zwanger, je hebt je regels. Ga nu maar weer huilen, het is oké.Als je geen tranen laat om de ondraaglijke pijn, dan misschien om het belachelijke taboe dat je ertoe brengt tampons in je mouw of broekzak te verstoppen op weg naar het toilet op het werk. Een vriendin vertelde me laatst hoe zo'n stiekeme tampon uit haar zak verdwenen was en ze bang was dat die in de toiletten ergens op de grond was beland. Mag ik hier even duiden dat het om een nog verpakte tampon ging. Later die week stonden wat collega's in een kring naar iets te kijken in de vergaderzaal. 'Ranzig', zei een man. 'Er ligt hier een tampon.' Mag ik alweer verduidelijken dat het nog steeds om die verpakte - en dus ongebruikte - tampon ging. Niet om een overgelopen diva cup en het moeten oppoetsen van wat een moordtafereel lijkt. Nee. Samengeperste watjes in een plastic folie. Ranzig, blijkbaar.Het hoeft dan ook niet te verbazen dat uit een studie van de gezondheidsapp Clue en de International Women's Health Coalition bij 90 000 vrouwen uit 190 landen blijkt dat slechts 28 procent van de Belgische vrouwen en meisjes zich comfortabel genoeg voelt om met mannelijke collega's of klasgenoten over menstruatie te praten.We zullen de maandelijkse symptomen veelal trachten te verbergen. Om niet van PMS beschuldigd te worden bij een slecht humeur (hoewel: hoe kan dat zelfs een belediging zijn?), om niet toe te geven aan de pijn als problematische factor tijdens het werk, om geen voorkeursbehandeling denken te vragen. Een gedragspatroon dat dit bedrijf in het Engelse Bristol tracht te doorbreken met een officieel maandstondenbeleid speciaal ontworpen om vrouwen de kans te bieden thuis te blijven van het werk zonder dat daar raar van opgekeken wordt.Maar ook buiten ons werkleven is er nog werk aan de winkel. En dan vooral in ons eigen hoofd. Want zelfs onder vriendinnen spreken we al te vaak in codetaal en verzinnen we schattige eufemismen voor onze poes en tante Betje. Omdat onze reproductieve organen en menstruatie bij naam noemen al eens op ongemakkelijk gegniffel wordt onthaald. Toch is het net op die manier dat we suggereren dat er iets mis is. Iets waar we ons om moeten schamen. Iets wat volgens onze samenleving toch met goede reden best verborgen gehouden wordt.Je mag je nog zo verraden voelen door je lichaam telkens shark week aanbreekt, het blijft een feit dat er geen mensen op deze aardkloot zouden dwalen zonder onze menstruatiecycli. De ziektes en de onderdrukking die voortvloeien uit het o-zo-foute idee dat een doodgewone vrouwelijke lichaamsfunctie vervuilend, gevaarlijk of overdreven is, kunnen pas ophouden te bestaan als we openlijk over menstrueren gaan praten. Als we dat ongegrond schaamtegevoel over een belangrijk deel van ons leven opzijschuiven. Als we ons lichaam eindelijk aanvaarden voor wat het is. Dan mag je het lozen van je baarmoederwand noemen hoe je het wil.