VitraHuis Herzog & de Meuron officieel geopend

Het VitraHaus in de sneeuw © Leen Creve

Vorige vrijdag ontving Vitra honderden journalisten voor de opening van een nieuw en spectaculair gebouw van de architecten en Pritzker Prize winnaars Herzog & de Meuron op de Vitra Campus in Weil am Rhein. Knack Weekend was erbij.

Meer dan honderdduizend mensen bezoeken jaarlijks de productiesite van meubelfabrikant Vitra. En dat doen ze niet zozeer om vrachtwagens op en aan te zien rijden, maar wel vanwege de verzameling gebouwen van wereldvermaarde architecten die er op enkele honderden vierkante meters samen staan.

Zestien jaar geleden was het sinds er nog eens écht gebouwd werd op de terreinen van de Vitra Campus, maar vorige vrijdag werd een nieuw, erg extravagant gebouw geopend, van de handen van de Zwitserse architecten Herzog & de Meuron. Het was dus drummen op de internationale persconferentie tussen honderden collega’s.

Elephant Stools

Wij keken eerst van buiten, met onze laarzen in de sneeuw, onze ogen uit naar de stapel huisjes, doken vervolgens het spectaculaire gebouw binnen en liepen er van boven helemaal langs de twaalf huisjes naar beneden. Daar hadden we nog tijd voor een smakelijke cappuccino en haastten we ons vervolgens naar een uitstekend plaatsje op de tweede rij Elephant Stools van Eames voor de officiële speeches. Zo hoorden we Rolf Fehlbaum, hoofd van de raad van bestuur én geestelijke vader van deze unieke architectuurverzameling, luid en duidelijk het volgende verklaren:

“Herzog & de Meuron moeten wel gedacht hebben: ‘die Fehlbaum gaat zijn architecten altijd zo ver zoeken, waarom kijkt hij eens niet dichterbij?’ Want halfweg de jaren ’90 begreep ik pas de volle impact van hun werk. Maar ze zijn me geen idioot blijven vinden, gelukkig. Zestien jaar lang echter hadden we geen gebouwen nodig. Vanaf het moment dat er zich opnieuw een kans voordeed, zijn we samen aan de slag gegaan. Het was geen verrassing dat we met hen werken, maar het was wel een interessante keuze.”

Inspirerende plek

Het gebouw dat officieel VitraHaus heet, heeft verschillende functies: “Het is geen showroom, geen museum, geen meubelhuis, het is een beetje van dat alles,” verduidelijkt Fehlbaum. “Het is vooral een ervaring die mensen moet helpen om hun interieur beter te kunnen inrichten. Ik weet zelf hoe moeilijk dat is. De bedoeling is dat bezoekers hier zo veel verschillende interieurs te zien krijgen, zodat ze het makkelijker hebben om hun eigen stijl daaruit te distilleren."

"Dit is een plek om te dromen. Bovendien zit er ook voor ons iets in: het is de bedoeling dat we nog beter de noden en de behoeftes van de consument kunnen begrijpen.” Al is verkopen natuurlijk ook een doel: iedere bezoeker krijgt bij de ingang een digitale sleutel waarop ze hun verlanglijstje kunnen zetten en naar zichzelf (of hun dichtstbijzijnde Vitra-verkooppunt) kunnen doorsturen.

Stapel gecrashte huizen

En dan kreeg Jacques Herzog het woord. “Hoe ouder ik word, hoe minder ik geloof in beschrijvende woorden over architectuur, ook al ben ik het meestal die in naam van ons beiden schrijft en spreekt. In de toekomst heeft sensationele architectuur, die je kan voelen met al je zintuigen, een belangrijke rol.” Zijn samenvatting van het gebouw kwam ongeveer hier op neer: “Het is een stapel in elkaar gecrashte huizen, met verrassende doorzichten.”

En dat hebben we aan den lijven mogen ondervinden: fenomenale zichten op de Duitse heuvels in het bovenste huisje, een verrassende kijk op de fabrieksterreinen vanuit een ander huisje, op Basel en de Rijn of op Frankrijk. En een vloeiend organisch verloop van het ene naar het andere via trappen, aflopende vlakken en houten trappen. Vol meubels, uiteraard. Gloednieuwe, prototypes én historische klassiekers. En een kleurenlaboratorium van Hella Jongerius.”

Nog dit jaar wordt opnieuw gevierd in Weil am Rhein: het volgende nieuwe Vitra-gebouw is een gerenoveerde fabriek van de Japanse SANAA architecten dat nu al in gebruik is, maar dat nog dit jaar ook langs de buitenkant helemaal afgewerkt moet zijn.

Leen Creve