323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
11345641Kan de 'blanquette de Limoux' als een voorloper van de champagne worden genoemd?2016-08-04 16:54:01Nico Keppens7360172016-08-04 13:24:482016-08-04 15:15:13NonePas de parutionNormalarticleCulinairKnack Weekend

323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes

Volgens de legende vindt Dom Pérignon op 4 augustus 1693 het woord champagne uit. De legende mag dan wel al ontkracht zijn door de werkelijkheid, toch ontkurken we voor de gelegenheid een fles weetjes over het bon vivant-drankje. Santé!

yesJoachim Vandervoort2016-08-04 14:48:00http://weekend.knack.be/lifestyle/culinair/323-jaar-champagne-waarom-de-drank-eerst-duivelswijn-heette-en-8-andere-weetjes/article-normal-736017.htmlhttp://m.weekend.knack.be/lifestyle/culinair/323-jaar-champagne-waarom-de-drank-eerst-duivelswijn-heette-en-8-andere-weetjes/article-normal-736017.htmlhttp://weekend.knack.be/lifestyle/culinair/http://m.weekend.knack.be/lifestyle/culinair/
323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes
1. Champagne is niet uitgevonden door Dom Pérignon

Dom Pérignon was de onderhouder van de wijnkelder in de abdij van Hautevilliers, nabij Epernay in de Champagnestreek. De monnik had veel problemen met bubbels in zijn wijn omdat flessen destijds niet bestand waren tegen de druk. Wat met zich meebracht dat flessen soms onvoorspelbaar ontploften en ook andere flessen in de wijnkelder meesleurden in een kettingreactie. Als Dom Pérignon al iets deed, was dat vooral de bubbels uit het drankje proberen krijgen.

2. Wat heeft Dom Pérignon dan wel bijgedragen?

Heel eenvoudig, Dom Pérignon heeft een methode uitgedacht waardoor je uit rode druiven witte wijn kunt maken. Bovendien heeft hij veel bijgedragen aan betere teeltwijzen van de druiven.

3. "Ik ben sterren aan het drinken."

Dat zou Dom Pérignon hebben uitgeroepen toen hij voor het eerst bruisende wijn dronk. Ook dit is een mythe, want de vroegst teruggevonden referentie naar zo'n uitspraak met betrekking tot champagne is een reclameboodschap uit de jaren 1880. Bijna 200 jaar na Pérignons 'ontdekking'.

4. Champagne, a.k.a. duivelswijn

Champagne mag ondertussen wel beschouwd worden als hét godendrankje bij uitstek, dat was niet altijd zo. Lang voordat de bruisende wijn een gegeerd goedje werd, was het een ongeleid projectiel. Letterlijk. Flessen waarin champagne zit, zijn daar vandaag speciaal voor ontworpen. Toen die nog niet bestonden, ontploften de flessen vaak op willekeurige momenten en vielen er daar regelmatig gewonden bij of werden hele wijnkelders vol champagne vernietigd. Dus - zoals dat wel vaker gebeurde vroeger - werd dat toegeschreven aan de Duivel, ergo het werd vin du diable gedoopt.

5. De naam champagne komt van het Latijn

De naam van het drankje mag dan wel dezelfde naam als de huidige streek in Frankrijk hebben (sterker nog, als je bruisende wijn maakt buiten de Champagnestreek, mag je dat geen champagne noemen), toch kan je de oorspronkelijke etymologie terugbrengen naar de Romeinen. De streek die nu Champagne heet, werd in het Latijn Campania genoemd. Dat is Latijn voor 'platteland'. De naam werd gegeven aan de streek omdat het landschap gelijkenissen vertoont met de Italiaanse streek Campania, ten zuiden van Rome.

Getty Images/iStockphotoChampagne, ofwel wijn van het 'platteland'.

6. Welke druifsoorten worden gebruikt om champagne te maken?

Drie soorten druiven worden doorgaans gebruikt om champagne te maken. De rode druiven Pinot noir en Pinot Meunier worden gebruikt volgens het principe uitgelegd in puntje 2. Ook één witte druif wordt soms gebruikt: Chardonnay.

7. Champagne dankt zijn reputatie aan reclame

Waarom wordt champagne zo hoog aangeschreven? Dat is vrij simpel, in de 17e, 18e en 19e eeuw werd het drankje populair bij koninklijke en adellijke families. De producenten zijn toen champagne gaan associëren met die hoge klassen in hun advertenties. Daardoor is de opkomende middenklasse ook champagne beginnen te consumeren, dus deels uit imagoredenen.

8. Hoe ontstaat champagne?

De Romeinen waren de eersten die in het Noord-Oosten van Frankrijk wijngaarden zetten. Wijn werd bewaard in kelders waar het fermenteerde. Maar de strengere winters in de streek, vergeleken met bijvoorbeeld Bourgondië, zorgden ervoor dat de fermentatie tijdelijk stopte. Hierdoor onstaan er carbondioxide gassen in de wijn, die de fles onder enorme druk zet en waardoor de bubbels ontstaan. Ten tijde van de Romeinen werd dit proces echter nog als een probleem beschouwd omdat bruisende wijn toen nog niet gebruikelijk was.

9. De borsten van Marie-Antoinette

Een andere legende rond champagne is de onstaansgeschiedenis van de coupe waarin het geserveerd wordt. Die zou gemodelleerd zijn naar de borsten van Marie-Antoinette, de koningin van Frankrijk. Maar de coupe werd al eerder door Engelsen gebruikt speciaal voor bruisende wijn. Dat was ergens rond de jaren 1660. Hoe dan ook, met deze legende in het achterhoofd: verwar een coupe alsjeblieft niet met een flute. Dat laatste zou overigens de bubbels langer kunnen behouden in het glas.

(JVDV)

LOWeconomie, business en financiënlifestyle en vrije tijdlifestyleeten en drinkenDom Pérignon Dom PérignonMarie-AntoinetteChampagnestreekFrankrijkCampaniadrankchampagnewijn
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed
06302952015-11-30 15:34:532015-11-30 15:34:54NonePas de parutionNormalarticleExpoKnack Weekend

Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed

Het Londense Victoria & Albert Museum pakt in december uit met een gloednieuwe vleugel vol verrassingen.

yesAnnelien Boens2015-11-30 15:35:18http://weekend.knack.be/lifestyle/wonen/expo/victoria-albert-museum-opent-nieuwe-vleugel-napoleon-louis-xiv-en-marie-antoinette-in-een-bed/article-normal-630295.htmlhttp://m.weekend.knack.be/lifestyle/wonen/expo/victoria-albert-museum-opent-nieuwe-vleugel-napoleon-louis-xiv-en-marie-antoinette-in-een-bed/article-normal-630295.htmlhttp://weekend.knack.be/lifestyle/wonen/expo/http://m.weekend.knack.be/lifestyle/wonen/expo/
Victoria & Albert Museum opent nieuwe vleugel: Napoleon, Louis XIV en Marie-Antoinette in één bed

Wie een beetje belangstelling voor lifestyle heeft, bezocht ongetwijfeld al het V&A Museum. Dit museum opent op 9 december een volledig nieuwe vleugel gewijd aan de kunst, design en mode tussen 1600 en 1815.

Met zeven nieuwe zalen krijgt het museum een nieuwe boost. Thema's als de kunstkamer, het salon, de slaapkamer, de mode en glamour zijn erg dankbaar om een uitgebreid gamma tentoon te stellen. Er is ook een heuse Franse slaapkamer te zien waarin zowel Napoleon, Louis XIV als Marie-Antoinette zich thuis voelen.

Weet u waarom de collectie van het V & A behoorlijk Frans is getint? Na de Franse Revolutie werden immers zovele kostbaarheden te grabbel gegooid of zijn ze onder de veilinghamer beland. Terwijl rijk en arm aan het bakkeleien gingen, stuurden de Britten antiquairs naar Frankrijk die alles opkochten. Zo bleef er aardig wat bewaard, maar moet je nu voor de kleinoden van Napoleon Bonaparte en Marie-Antoinette het Kanaal oversteken. (PS)

LOWkunst, cultuur en entertainmentNapoleon BonaparteLouis XIVMarie-AntoinetteFrankrijkVictoria & Albert Museum
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français
06178312015-10-16 14:08:552015-10-16 14:08:56NonePas de parutionNormalarticleAntiekKnack Weekend

Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français

Je mag gerust stellen dat veilingen trendsetters zijn. Zo organiseert Christie's Parijs gedurende de eerste week van november een internationaal veilingfestival rond "The French Style". Met deze prachtige formule worden zowel souvenirs van Marie-Antoinette als van Katharina de Grote aangeboden als de beroemde Porsche uit de film "Le Mans".

yesLotte Philipsen2015-10-16 14:09:32http://weekend.knack.be/lifestyle/wonen/antiek/christie-s-parijs-illustreert-nieuwe-kunstmarkttrend-le-gout-francais/article-normal-617831.htmlhttp://m.weekend.knack.be/lifestyle/wonen/antiek/christie-s-parijs-illustreert-nieuwe-kunstmarkttrend-le-gout-francais/article-normal-617831.htmlhttp://weekend.knack.be/lifestyle/wonen/antiek/http://m.weekend.knack.be/lifestyle/wonen/antiek/
Christie's Parijs illustreert nieuwe kunstmarkttrend: Le goût Français

De Fransen hebben niet alleen stijl, maar weten donders goed hoe ze luxe moeten verpakken en verkopen. Niet ten onrechte natuurlijk, want ze hebben door hun verleden, een schat aan luxegoederen en koninklijke souvenirs die populair blijven bij de beaumonde. Christie's Parijs pakt onder de titel "Une Histoire de Goût" tijdens de eerste week van november uit met een reeks van vijf veilingen rond de Franse stijl. En die bestaat en leeft weer wat op, want alle gekroonde hoofden en al wie goed in de slappe was zit, heeft minstens ergens een optrekje of een landgoed gedecoreerd in de Franse stijl, met elegante meubels en objecten uit de 18de en 19de eeuw, van Lodewijk XIV tot Napoléon III.

Trend

-

Drie à vier jaar geleden was zo'n veilingweek ondenkbaar omdat dit soort antiek geen toekomst meer had, dacht men toen. Maar ondertussen hadden we in 2009 die somptueuze veiling van de collectie van YSL die de zin in barokke interieurs met een mix van moderne kunst en antiek, weer helemaal heeft aangewakkerd. Dat was een trendbreuk. We merken ook in magazines dat de rijkelijke decors terug zijn en ook de belangtelling voor dit soort antiek weer toeneemt. In Knack Weekend brengen we trouwens volgende week een interview met de vormgevers van de Milanese Studio Peregalli die dergelijke antieke interieurs creëren voor de happy few. Zo hebben ze onlangs de flat ingericht van Pierre Bergé.

En vergeten we de rijke Russen, Arabieren of Chinezen niet die ook gesteld zijn op dergelijke kostbaarheden. Kortom, Christie's weet goed dat de markt voor dit soort antiek weer aanzwengelt. Natuurlijk zijn de opbrengsten veel geringer dan voor hedendaagse kunst. En precies om alles wat op te schroeven en de kopers bijeen te brengen en alles een extra pedigree te geven, groeperen ze dergelijke veilingen. Vandaar dus die week van de exquise smaak.

Wat allemaal?

Het gaat om vijf veilingen, van 3 tot 6 november. Het weekend daarvoor kan je alles bekijken. Op de eerste dag komt een collectie schilderijen en objecten onder de hamer die al dan niet hebben toebehoord aan koningin Marie-Antoinette, de echtgenote van Lodewijk XVI, bekend voor haar fijne smaak. Als topper zitten daar de originele plannen bij van het Petit Trianon, een van dé beroemdste landhuizen, in Versailles, uit de late achttiende eeuw. Dat zou bijvoorbeeld iets kunnen zijn voor een rijke Amerikaan. Daarnaast veilt men ook de collectie van graaf Thierry de Ganay, de bekende Franse filmproducent die eerder dit jaar overleed. De dag daarop is er The Exceptional Sale, met een hoog YSL gehalte, met een mix van moderne kunst, oudheden en zelfs de Porsche 911T uit de cultfilm Le Mans (1971).

-

Op 6 november wordt een collectie vuurverguld brons geveild alsook een verzameling topantiquiteiten, met onder meer zilverwerk en Italiaanse majolica uit de zestiende eeuw. Het gaat om een bord uit Urbino, geschat op 60.000 à 80.000 euro. Deze week werd trouwens in ons land, bij Rob Michiels Auctions een gelijkaardige schotel geveild voor 67.000 euro. Italiaanse majolica blijft een verzamelobject voor de top van de markt. Het wijst allemaal in de richting van een retour van de antiquiteiten.

Het Parijse festival rond "Le Goût Français" gaat door bij Christie's op de Avenue Matignon 9 te Parijs. De expo van de goederen gaat door van 29 tot 31 oktober en van 2 tot 4 november. De veilingen zelf gaan door van 3 tot 6 november. Info: www.christies.com

Piet Swimberghe

LOWlifestyleMarie-AntoinetteKatharina de GrotePierre BergéLe MansNapoléon IIIVersaillesPorscheYSLChristie's
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette
06174472015-10-15 11:36:532015-10-15 11:36:54NonePas de parutionNormalarticleRadarKnack Weekend

Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette

We hebben een mooie tip voor wie in december naar Londen gaat, vergeet dan geen bezoek te brengen aan de zeven nieuwe galerieën van het wereldvermaarde Victoria & Albertmuseum, waar je dan op visite gaat bij de Zonnekoning, Marie-Antoinette, Katarina de Grote en Napoleon de Grote.

yesLotte Philipsen2015-10-15 11:37:11http://weekend.knack.be/lifestyle/radar/reserveer-het-v-a-museum-voor-december-en-ga-op-visite-bij-marie-antoinette/article-normal-617447.htmlhttp://m.weekend.knack.be/lifestyle/radar/reserveer-het-v-a-museum-voor-december-en-ga-op-visite-bij-marie-antoinette/article-normal-617447.htmlhttp://weekend.knack.be/lifestyle/radar/http://m.weekend.knack.be/lifestyle/radar/
Reserveer het V&A Museum voor december en ga op visite bij Marie-Antoinette

Je weet natuurlijk dat de Britten een van de grote overwinnaars waren van Waterloo, maar misschien niet dat ze net nadien de mooiste kunstvoorwerpen, design en luxe objecten op het vaste land hebben weggekaapt?

Het verhaal zit wel ietsje ingewikkelder in elkaar, maar daar komt het op neer. Wij hadden dus die Franse Revolutie die zowel de kerk als de adel heeft gekortwiekt en waardoor er ontzettende hoeveelheden kostbaar meubilair, kunst en allerlei exquise voorwerpen werden vernietigd of verkocht. Wie goed in de slappe was zat rond 1815 kon zich voor een prikje een oude abdij aanschaffen en volstouwen met beelden en schilderijen van beroemde kunstenaars, of een bibliotheek bouwen met middeleeuwse handschriften, of de duurste kleding en juwelen van graven en hertogen kopen. Het was allemaal in aanbod op de veiling. En het waren de Britten die daar gek op waren en massaal veel hebben opgekocht. Het wemelde hier tussen 1815 en 1840 van de Britse antiquairs op strooptocht.

Daardoor hangen de Britse kastelen vol prachtige continentale kunst. En daarvan krijg je zowat de resumé te zien in dat opulente Victoria and Albertmuseum in Londen. Velen vinden het een van de tofste musea van de stad. Omdat er zowel een mix is van oud en nieuw, van antiek en modern en alles stijlvol wordt geëxposeerd. Nu wordt de laatste hand gelegd aan zeven nieuwe galeries met onder meer het mooiste van Louis XIV, Marie Antoinette, Katarina de Grote en Napoleon.

Nog dit: in het V & A ben je zoet voor een dag. Bovendien is er een puik restaurant met een lekkere keuken! En vergeet ook niet de expo "The fabric of India" te bekijken, die loopt tot 10 januari en de schoenententoonstelling "Pleasure and pain", tot 31 januari.

Info: www.vam.ac.uk.

Piet Swimberghe

LOWlifestyle en vrije tijdVictoria & AlbertmuseumMarie-AntoinetteKatarina de GroteNapoleon de GroteLonden