Koninklijke kalender - januari

01/01/16 om 00:00 - Bijgewerkt op 28/12/15 om 14:53

Bron: Royals

In de koninklijke kalender doet Royals per dag verslag van de lotgevallen van bekende en minder bekende, nog regerende en gevallen adellijke dynastieën. Een onuitputtelijke bron van opmerkelijke, soms bizarre of fantastische, maar altijd ware historische feiten. Keizerlijke pracht en koninklijke praal komen in dit uitzonderlijke fresco evenzeer aan bod als vertederende huistaferelen, vermakelijke faits divers, romances en tragedies.

Koninklijke kalender - januari

© .

1 januari 1937

Prins Bernhard schrijft een brief naar Duitsland

Uit vondsten in het Bundesarchiv van Berlijn blijkt dat Prins Bernhard op 1 januari een brief schreef aan de Duitse regering, vlak voor zijn huwelijk met de Nederlandse Kroonprinses Juliana. Om een aantal Duitse vrienden van de prins te verhinderen het huwelijk bij te wonen, was hun paspoort ingetrokken. De prins was ontsteld over de campagne die de Duitse pers tegen hem voerde. De brief van de prins had succes, want zijn gasten kregen hun paspoorten terug.

2 januari 2000

Voor het eerst in 50 jaar zoent de Queen haar man in het openbaar

Koninklijke kalender - januari

Tijdens de festiviteiten rond de opening van de Millennium Dome in Londen waren Koningin Elizabeth II en haar man, Prins Philip, meermaals van de partij. Op 2 januari stonden ze tot verbazing van veel toeschouwers hand in hand mee te zingen met een bekend Schots nieuwjaarsliedje. Nog diezelfde dag gaf Elizabeth, te midden van het publiek, haar man een zoen op de wang. Dat had ze niet meer gedaan sinds de kus op het bordes van het paleis op haar trouwdag. De kus was dan ook het nieuws van de dag in heel het Verenigd Koninkrijk.

3 januari 1980

San Francisco herdenkt de dood van Keizer Norton van de Verenigde Staten van Amerika

Joshua Abraham Norton was een van de vele emigranten die naar de Verenigde Staten trokken om er een beter leven te vinden. Hij maakte er de Amerikaanse droom waar en verdiende een fortuin in de vastgoedsector. In 1858 verloor hij echter alles door een mislukte belegging in rijst. Allicht ten gevolge van zijn bankroet ging Norton zich vreemd gedragen. Op 17 september 1859 vaardigde hij een decreet uit, waarbij hij zich uitriep tot keizer van de Verenigde Staten van Amerika en Beschermer van Mexico. Hoewel niemand hem ernstig nam en hij in feite vrijwel niets bezat, werd de 'keizer' in San Francisco toch met alle egards behandeld. Hij paradeerde er in een blauw militair uniform met sabel en ging dineren in de meest chique restaurants. Veel zaken waar Norton at of kleding kwam halen (hij betaalde nooit), hingen een bronzen plaquette uit waarop ze zichzelf als hofleverancier voorstelden. Al vlug zagen ze hun omzet stijgen. Zelfs theaters durfden het niet aan een stuk in première te brengen zonder de beste plaatsen te voorzien voor de keizer en zijn twee straathonden, Lazarus en Bummer. Het mag dan ook niet verbazen dat zijn dood in 1880 groot nieuws was in de VS. Hoewel Norton volledig berooid was, bracht een spontane geldinzameling voldoende bijeen voor een prachtige kist, grafzerk en plechtigheid. 30.000 mensen woonden de uitvaart bij. Norton was de inspiratiebron voor de strip 'Zijne Keizerlijke Hoogheid Smith' uit de reeks Lucky Luke. De 100ste verjaardag van het overlijden van Joshua Abraham Norton werd gedurende de hele maand januari 1980 herdacht.

4 januari 1999

Zweeds koningspaar redt verdwaalde Japanner

Koninklijke kalender - januari

Terwijl Koning Carl Gustaf van Zweden en zijn vrouw, Koningin Silvia, aan het skiën waren in Åre (Zweden), stootten ze op een verdwaalde Japanse toerist die zijn groep én het noorden kwijt was. De man was onderkoeld geraakt en kreeg van het koningspaar de eerste zorgen toegediend. Carl Gustaf en Silvia bleven hij hem tot er hulp was aangekomen. Toen ook de groep waartoe de Japanner behoorde, teruggekeerd was en de koning en koningin wilde bedanken, bleken ze in alle stilte hun tocht te hebben voortgezet.

5 januari 1938

Juan Carlos van Spanje wordt geboren

Als er één gekroond hoofd de titel van 'comebackkid' verdient, is het wel Juan Carlos van Spanje. Hij werd geboren tijdens de ballingschap van zijn familie, die begon toen in 1931 de republiek werd uitgeroepen en de grootvader van Juan Carlos, Alfonso XIII, zijn land moest verlaten. Nadat Franco de republiek had omvergeworpen in de burgeroorlog, wilde hij de monarchie herstellen, maar hij weigerde dat te doen met de legitieme kandidaat Juan de Borbón, de zoon van ex-Koning Alfonso. Franco sloeg één generatie over en stoomde Juans zoon, Juan Carlos, klaar voor de troon. Daarmee deed Juan Carlos wat niemand voor mogelijk had geacht: de troon van Spanje opnieuw bezetten. Hij versterkte zijn reputatie van krachtdadige en verstandige vorst tijdens de militaire putsch van 1981, waarbij hij radicaal koos voor een democratische koers. Juan Carlos werd in 2014 opgevolgd door zijn zoon Felipe.

6 januari 1956

De verloving van Prins Rainier van Monaco met Grace Kelly

Volgens een oud verdrag gaat Monaco op in Frankrijk zodra er geen prins meer is. Het uitsterven van de Grimaldi's zou dus het einde van Monaco en van alle voordelen voor de inwoners betekenen. Vandaar dat men in het ministaatje bijzonder gelukkig was toen Prins Rainier eindelijk een bruid had gevonden in Grace Kelly. Hij had haar leren kennen in 1955 tijdens het festival van Cannes, waar zij door de organisatoren voor een fotoreportage - tegen haar zin overigens - naar het prinselijk paleis van Monaco werd gestuurd in het kader van een rondleiding door Rainier. De vonk sloeg over en een jaar later vroeg de prins Grace ten huwelijk.

7 januari 1989

Keizer Hirohito van Japan sterft

Koninklijke kalender - januari

Geen enkele Japanse keizer is zo bekend geweest in de hele wereld als Hirohito. Het publieke leven van Hirohito begon al heel vroeg, toen hij insprong als regent voor zijn zieke vader en meteen een goddelijk statuut kreeg. Als keizer moest hij toezien hoe het leger alle macht naar zich toetrok en hoe het alle politici die zich daartegen verzetten - soms letterlijk - uit de weg ruimde. In 1936 vond Hirohito dat het welletjes was geweest en beval hij dat een zoveelste opstand van het leger tegen de regering moest worden neergeslagen. Toen de dag nadien bleek dat de opperbevelhebber van het leger niet stond te trappelen om dat bevel uit te voeren, liet Hirohito weten dat hij eigenhandig het bevel over een divisie wenste op te nemen en zelf zou handelen. Het dreigement werkte en de putsch werd afgeslagen. Toch gleed Japan steeds meer af naar militarisme en stortte het zich in de Tweede Wereldoorlog, waardoor Hirohito in het Westen de personificatie werd van alle wantoestanden die de Japanners hadden veroorzaakt in de oorlog. In 1945 gingen er dan ook stemmen op om hem tot troonsafstand te dwingen en hem te berechten als oorlogsmisdadiger. Hirohito's positie leek onhoudbaar te worden toen zelfs leden van de keizerlijke familie - de Prinsen Chichibu, Takamatsu en Higashikuni - zijn troonsafstand eisten. Een van hen zou dan regent worden tot Kroonprins Akihito meerderjarig was. Dat de keizer toch op de troon bleef zitten, dankte hij aan generaal MacArthur, die in hem de enige bindende factor zag tussen alle Japanners en een garantie tegen een burgeroorlog. Hirohito bleef keizer en scoorde in de diplomatie door de betrekkingen met zowat de hele wereld weer normaal te krijgen. Naast zijn taak als keizer was Hirohito vooral gepassioneerd door marinebiologie. In het paleis in Tokio had hij een ultramodern laboratorium ter beschikking, waar hij ernstig werk leverde en ook door wetenschappers gesmaakte essays publiceerde. Zijn grootste bijdrage was de beschrijving van een paar dozijn soorten kwallen, voordien onbekend voor de wetenschap.

8 januari 2004

Queen Elizabeth II doopt het schip Queen Mary II

Die dag doopte Koningin Elizabeth het grootste lijnschip ter wereld, de Queen Mary II. Het schip kreeg de naam van Mary, de grootmoeder van Elizabeth. Mary werd destijds door Koningin Victoria gekoppeld aan Albert Victor, de oudste zoon van de Prins van Wales. Helaas stierf die zes weken nadat de verloving was aangekondigd. Op aanraden van alweer Victoria vroeg Alberts jongere broer George haar dan maar ten huwelijk. Hoewel het een gearrangeerd huwelijk was, was er uiteindelijk toch sprake van echte liefde tussen Mary en George. Mary werd behoorlijk oud en overleefde haar man én haar zoon George VI. Ze maakte nog mee hoe haar kleindochter de troon besteeg, maar de kroningsplechtigheid, een klein jaar later, beleefde ze niet meer. Ze stierf aan longkanker en vroeg op haar sterfbed om de kroningsplechtigheid zeker niet uit te stellen vanwege haar dood. Haar laatste woorden waren gericht tot haar gezelschapsdame: 'Er is één ding dat ik altijd al heb willen doen en helaas nooit heb gedaan en dat is eens over een hek klimmen...'

9 januari 1878

Umberto I wordt Koning van Italië

Umberto, een klein schriel ventje met een enorme snor, volgde zijn vader op als tweede koning van het Verenigde Italië. Ondanks zijn uiterlijk (die enorme snor) en zijn turbulente leven met keiharde repressie tegen de oppositie en verschillende aanslagen op zijn leven is het vooral zijn vrouw, Koningin Margherita, die tot op vandaag het bekendst is. Margherita, een nicht van Umberto, trouwde met hem in 1868. Toen de koning en zijn vrouw in 1889 op bezoek waren in Napels maakte een lokale pizzabakker een speciale pizza ter gelegenheid van het bezoek. De pizza zag er heel patriottisch uit met de kleuren van de Italiaanse vlag: groen (basilicum), rood (tomaat) en wit (mozzarella). De creatie kreeg de naam van de koningin mee: pizza Margherita, een variëteit die nog altijd in alle pizzeria's op de kaart staat.

10 januari 1810

Napoleon en Joséphine scheiden

De eerste Franse keizerin, Joséphine, werd in 1763 geboren op Martinique, op de slavenplantage van haar vader. Toen haar oudere zus, die verloofd was met Burggraaf de Beauharnais, stierf voor het huwelijk kon doorgaan, nam ze haar plaats in. Het paar kreeg een zoon en een dochter. Joséphines man, officier in het leger, stierf tijdens de revolutie onder de guillotine, zodat ze bij haar eerste ontmoeting met de zes jaar jongere generaal Napoleon al weduwe was. Ze trouwden in 1796. In 1804 kroonde Napoleon haar tot keizerin, tot groot ongenoegen van zijn moeder, die een hekel had aan Joséphine omdat ze wist dat ze Napoleon bedroog. Toen bleek dat Joséphine Napoleon geen kinderen kon schenken, aanvaardde ze een scheiding zodat hij zou kunnen hertrouwen en een troonopvolger zou kunnen verwekken. De scheiding was de eerste volgens de 'Code Napoléon', die net voltooid was. In 1810 hertrouwde Napoleon en een jaar later werd zijn zoon geboren. Joséphine trok zich terug op het landgoed van 'Malmaison', waar ze in 1814 stierf. Doordat de dochter van haar zoon, Joséphine von Leuchtenberg, huwde met Koning Oscar I van Zweden is ze rechtstreeks verwant met onder andere de koninklijke familie van België.

11 januari 2005

Stoffelijk overschot van Joséphine-Charlotte, Prinses van België en Groothertogin van Luxemburg, wordt opgebaard

Koninklijke kalender - januari

De zus van Koning Albert II en Koning Boudewijn I stierf op 10 januari aan longkanker in het Kasteel van Fischbach in Luxemburg. Ze was 77. Een dag na haar dood werd ze opgebaard in de 'Salle de la Balance' van het groothertogelijk paleis, waar haar familie haar een laatste keer kwam begroeten. De rest van de week konden de Luxemburgers afscheid nemen. Joséphine-Charlotte was nooit voorbestemd voor een grote rol. De Salische wet, die in België pas een generatie later werd afgeschaft, stond immers niet toe dat ze aanspraak maakte op de troon. In 1953 trouwde ze met Jean van Luxemburg, een jeugdvriend. Zijn moeder, Groothertogin Charlotte, was haar doopmeter. In het huwelijk werden vijf kinderen geboren. Haar glimlach bewaarde Joséphine-Charlotte voor privégebruik: op de meeste foto's oogt ze nogal streng. Als moeder verzette ze zich aanvankelijk tegen het huwelijk van haar oudste zoon Henri met Maria Teresa Mestre, een Cubaanse medestudente zonder blauw bloed, maar uiteindelijk liet ze haar bezwaren varen.

12 januari 2004

De Koning van Swaziland wil elf paleizen voor zijn elf vrouwen

Koning Mswati III van Swaziland vroeg in januari 2004 aan zijn regering om fondsen vrij te maken zodat hij elk van zijn elf vrouwen in een ander paleis kon onderbrengen. De 150 miljoen dollar die hij daarvoor nodig had, zouden worden gebruikt voor de constructie van acht nieuwe paleizen en de renovatie van de drie bestaande. Met deze plannen soupeerde de koning eenzelfde budget op als wat het arme Swaziland jaarlijks ongeveer aan gezondheid spendeert. Ondertussen is de koning overigens nog een paar keer getrouwd.

13 januari 2005

De verkleedpartij van Harry

De Britse tabloid 'The Sun' pakte op deze dag opnieuw uit met een sterk verhaal, ditmaal over Prins Harry. Die deed zijn reputatie nog maar eens alle eer aan door op een verkleedpartij te verschijnen in het uniform van de woestijntroepen van nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. 'The Sun' kreeg een foto van Harry te pakken waarop ook nog eens een armband met hakenkruis te zien is en publiceerde die op de voorpagina. Voor ze naar het feestje vertrokken, had zijn broer William hem nog proberen te overtuigen om op z'n minst de armband af te doen, maar Harry wilde er niet van weten. 'Je mag me vanavond Rommel noemen', zou hij aan zijn vrienden op het feest hebben gezegd. In een reactie op de storm van protest die volgde, liet Harry weten dat hij zich verontschuldigde. De rel werd besproken tot in de beste kwaliteitskranten, waar 'The Times' concludeerde met de meest originele vraag in de hetze: 'Waar heeft Harry die outfit in godsnaam gevonden?'

14 januari 1972

Troonsbestijging Margrethe II van Denemarken

Dat Prinses Margrethe ooit de Deense troon zou bestijgen, had niemand gedacht toen ze werd geboren. Haar ouders waren dan wel de Koning en Koningin van Denemarken, maar de Salische wet stond niet toe dat vrouwen de troon erfden. Toen bleek dat de koningin geen kinderen meer zou baren en er dus geen zoon was, ging iedereen ervan uit dat Margrethes oom, Prins Knud, de volgende Deense kroondrager zou worden. Na de Tweede Wereldoorlog echter begon men in Denemarken aan een ingewikkeld proces om de Salische wet af te schaffen. Na lange parlementaire debatten en een referendum was het in 1953 zover: vrouwen konden voortaan de troon erven. Prins Knud kwam op de reservebank en Margrethe werd officieel kroonprinses. In 1967 trouwde ze met de Franse diplomaat Henri de Laborde de Monpezat.

15 januari 1893

De Hawaïaanse Koningin Lili'u-okalani weigert putschisten te laten oppakken en brengt daarmee haar eigen dynastie ten val

Weinigen weten dat er op het grondgebied van de Verenigde Staten van Amerika een echt koninklijk paleis staat: dat van Hawaï. Die eilandengroep was tot de 20ste eeuw een onafhankelijk koninkrijk, dat diplomatieke relaties onderhield met de rest van de wereld. Zo kreeg Leopold II van België bezoek van Koning Kalakaua, met wie hij een handelsverdrag sloot. De opvolger van Kalakaua, zijn zus Lili'u-okalani, was de laatste bewoonster van het Iolanipaleis in Honolulu. Lili'u-okalani was een krachtiger monarch dan haar broer en ze probeerde in te gaan tegen de toenemende macht van de Amerikaanse immigranten, die de oorspronkelijke Hawaïanen steeds meer verdrukten. Ze wilde een nieuwe grondwet invoeren, die haar meer en de immigranten minder macht gaf. Die immigranten zagen de bui aankomen en planden een staatsgreep. Het complot lekte uit op 15 januari 1893 en de regering vroeg de koningin om de verdachten te mogen oppakken. Lili'u-okalani vreesde echter wraakacties en stelde haar veto tegen de arrestaties. Een fatale vergissing, zo bleek later. De opstand ging gewoon door en op 17 januari werd de koningin afgezet. Tegen de wil van de bevolking deed het nieuwe bestuur van Hawaï een voorstel aan de Verenigde Staten om geannexeerd te worden. Toen dat een jaar later gebeurde, was de kans op herstel van de troon voorgoed weg. Lili'u-okalani bleef in Honolulu wonen, waar ze uitermate populair bleef bij de oorspronkelijke bevolking. Ze was immers niet alleen vorstin, maar ook muzikante. Haar zelfgeschreven nummer 'Aloa Oë' is ook nu nog het melodietje dat door iedereen met Hawaï wordt geassocieerd. De koningin stierf in 1917. Pas in 1993 boden het Amerikaanse Congres en President Clinton hun excuses aan voor het omverwerpen van de monarchie van Hawaï.

16 januari 1979

De Sjah van Iran gaat in ballingschap

Mohammed Reza Pahlavi was Sjah van Iran geworden toen zijn vader in 1941 in ballingschap ging. Sindsdien was de nieuwe sjah een westers gezinde koers gaan varen. Hij probeerde zijn land de 20ste eeuw binnen te katapulteren en legde het gemor van het gewone volk naast zich neer. Dankzij de inkomsten van de oliehandel kon hij niet alleen zijn leger uitbouwen tot het grootste in de regio, maar ook zijn veiligheidsdienst (de Savak) was bijzonder goed uitgebouwd en gevreesd. Het werden de twee voornaamste pijlers van zijn regime. Vooral vanuit religieuze hoek werd het protest steeds sterker, zeker toen een nog onbekende Ayatollah Khomeini opriep tot revolutie. De betogingen tegen de sjah werden steeds gewelddadiger en de premier vroeg de sjah en zijn familie het land te verlaten om een 'afkoelingsperiode' in te bouwen. De kinderen vlogen naar de VS, de sjah en zijn vrouw Farah naar Egypte. Officieel voor vakantie en een medische behandeling, maar iedereen wist beter. De volgende maand was Khomeini al terug in het land en werd Iran een islamitische republiek. De sjah, die al zwaar ziek was toen hij moest vluchten, overleed in 1980 aan kanker.

17 januari 1991

Harald V wordt Koning van Noorwegen

Bij de dood van de Noorse Koning Olav volgde zijn zoon hem op als Harald V. Harald was 54 en genoot een flinke populariteit in zijn land. Het feit dat hij een begenadigd sporter was, zal daar niet vreemd aan zijn geweest. In het land waar zowat iedereen kan zeilen, waren ze dan ook trots op hun kroonprins toen die met zijn boot een keer brons, nadien zilver en zelfs eens goud won op de wereldkampioenschappen. Harald nam ook deel aan de Olympische Spelen.

18 januari 1964

Zanzibar wordt een republiek na de vlucht van de sultan

Het verhaal van Zanzibar, een idyllisch eilandenstaatje voor de kust van Oost-Afrika, leest als een roman. Rond 1800 veroverden de sultans van de woestijnstaat Oman het eiland Zanzibar en maakten er een deel van hun rijk van. Na enige tijd gingen de twee landen elk hun weg. Zo werd Zanzibar een land met een bevolking van 95 procent zwarten en 5 procent Arabieren. De Arabieren maakten deel uit van de entourage van de sultan en hadden het voor het zeggen in hun land. Dankzij de steun van de Britten, die Zanzibar tot een protectoraat maakten, bleef het een oase van rust en tevredenheid... tot de Britse regering het land in 1963 onafhankelijk maakte. Er ontstond een politieke impasse tussen twee politieke partijen toen geen van beide een meerderheid behaalde. De toenmalige sultan, Jamshid bin Abdullah, was enkele maanden eerder staatshoofd geworden nadat zijn vader op de operatietafel was overleden. Sultan Jamshid kreeg geen kans om een verzoenende rol te spelen en werd ten onrechte door de zwarte bevolking geassocieerd met de 'Zanzibar National Party', die vooral de belangen van de Arabieren behartigde. Op 12 januari 1964 was het zover: de revolutie brak uit en opstandelingen trokken moordend en plunderend door Zanzibar. Toen ze oprukten naar het paleis van de sultan en de paleiswacht werd overrompeld, liep Jamshid met zijn familie naar het privéstrand bij het paleis en kon zo op het nippertje ontkomen met zijn jacht 'Al Hathera'. Jamshid had geluk gehad. Die dag werd zijn hele regering uitgemoord en zijn paleis leeggeplunderd. Op 18 januari riepen de opstandelingen de republiek uit en een paar maanden later sloot het land zich aan bij grote broer Tanganyika. Samen vormen ze sindsdien het land Tanzania. Sultan Jamshid woont met zijn familie in het Britse Portsmouth en weigert tot op de dag van vandaag ieder contact met de media.

19 januari 1907

Mohammed Ali wordt tot Sjah van Perzië gekroond

Bij de dood van zijn vader werd Mohammed Ali Sjah van Perzië, zoals Iran toen heette. Op 19 januari werd hij plechtig gekroond. Als vorst van zijn land had hij het moeilijk met de grondwet die zijn vader had ingevoerd, en hij was er al na een goed jaar van overtuigd dat hij die grondwet het best opnieuw kon afvoeren. In 1909 voegde hij de daad bij het woord. De heersende klasse pikte zijn beslissing niet en al dezelfde dag bleek dat de jonge sjah weinig steun genoot. Hij zag zich verplicht het paleis te ontvluchten en asiel te vragen in de Russische ambassade. Mohammed Ali raakte het land uit en ging in ballingschap. In Perzië werd hij na zijn vlucht opgevolgd door zijn zoon, maar ook die zou het veld moeten ruimen. Toen Reza Pahlavi hem in 1923 van de troon stootte, eindigde dan ook de dynastie van de familie Qajar. De huidige troonpretendent van de familie is Prins Mohammed Hassan.

20 januari 1934

Ex-Keizer van China, Pu Yi, wordt Keizer van Mantsjoerije

Pu Yi, die op driejarige leeftijd Keizer van China was geworden, verloor zijn status toen in 1911 de republiek werd uitgeroepen. Hij mocht nog in zijn paleis blijven en kreeg het statuut van buitenlands staatshoofd. Pu Yi bleef nog tot 1924 in de Verboden Stad. Een jaar later ontsnapte hij en vluchtte naar de Japanse ambassade. De Japanners brachten hem over naar een kleine Japanse enclave op het Chinese vasteland. Toen zij China binnenvielen en hun enclave groter en groter maakten, wilden ze er een apart land van maken. Pu Yi werd van stal gehaald en Mantsjoerije werd gecreëerd, met de marionettenregering van Keizer Pu Yi aan het hoofd. Na de Tweede Wereldoorlog werd Pu Yi door de communisten gearresteerd voor collaboratie. Na een paar jaar in een heropvoedingskamp werd de heer Pu Yi, zoals hij toen werd genoemd, vrijgelaten. Hij sleet zijn dagen als tuinman van de Academie voor Wetenschappen in Peking.

21 januari 1962

Tsaar Simeon van Bulgarije trouwt met een Spaanse bankiersdochter

Bij de dood van zijn vader, Boris van Saksen-Coburg, in 1943, werd Simeon de nieuwe Tsaar van Bulgarije, ook al was hij amper zes. Bulgarije, dat aan de kant van de Duitsers had meegevochten, viel na de oorlog in de Russische invloedssfeer, zodat Simeon en zijn familie het land moesten verlaten. Ze kozen Spanje als ballingsoord. Simeon werkte lange tijd als manager voor een Frans elektronicabedrijf. In 1962 trouwde hij met de Spaanse adellijke Margarita Gómez-Acebo y Cejuela. Het paar kreeg vijf kinderen. Simeon is bekend vanwege zijn talenknobbel: hij spreekt vloeiend Bulgaars, Engels, Frans, Duits, Italiaans en Spaans, maar weet zich ook goed te behelpen in het Portugees en het Arabisch. Het heeft hem zeker geholpen om na het wegvallen van de communistische dictatuur opnieuw een plaats in zijn eigen land te verkrijgen. Zijn terugkeer naar Bulgarije was een succesverhaal. Na een slepend rechtsgeding slaagde hij erin het koninklijk paleis weer in handen te krijgen en in 2001 werd hij op een democratische manier gekozen als premier van zijn land. Daarmee werd hij lid van een héél select clubje van royals die met succes de overstap van erfopvolging naar politiek zetten.

22 januari 1869

Kroonprins Leopold, zoon van Leopold II, sterft

Het duurde vier jaar vooraleer Kroonprins Leopold van België en zijn Oostenrijkse vrouw Marie-Henriette een kind kregen. Het feit dat het huwelijk om staatsredenen was gesloten en dat beide partners absoluut niet bij elkaar pasten, zorgde voor permanente spanningen in de relatie. Leopold zocht zijn vertier liever buitenshuis. Op 18 februari 1858 werd het eerste prinsenkind geboren: een meisje dat de naam Louise kreeg. Leopold was teleurgesteld. Zestien maanden later kondigden 101 kanonschoten de geboorte aan van een koninklijke prins, die zoals zijn vader en grootvader de naam Leopold kreeg. Op zijn eigen stroeve manier was Leopold dol op zijn zoon. De geboorte van een tweede dochter, Stéphanie, liet hem onverschillig. Hij zat drie jaar op de troon toen zijn opvolger op negenjarige leeftijd overleed na een langdurige ziekte die het gevolg was van een val in een vijver. In mei 1868 kreeg de jongen zware hoestbuien. Ondanks alle zorgen werd hij niet beter. De kroonprins stierf op 22 januari 1869 na een lange, pijnlijke doodsstrijd in een kamer vol priesters, familieleden en bekenden. Leopold II zou de klap nooit te boven komen. 30 jaar later, toen een van zijn medewerkers hem na een zakelijk succes complimenteerde met de woorden 'De koning heeft geluk gehad', antwoordde hij: 'Geluk gehad? Ik heb mijn zoon verloren.' Het stoffelijk overschot van de prins werd bijgezet in de crypte van Laken. Steunend op de arm van zijn broer Filips volgde Leopold II de lijkstoet. 'Het zien van dat kleine kistje, door zijn soldaten gedragen, ontlokte de koning korte droge snikken', rapporteerde Gerty Colin. 'Toen het dode kind verdween in het graf waarin al zijn grootmoeder en grootvader rustten, kon hij zich niet langer beheersen: hij liet zich op de knieën vallen en weende, het gezicht verborgen in zijn handen. Dit verdriet, misschien wel het bitterste uit zijn hele leven, zou hij nooit meer vergeten.' De koning was ontroostbaar, maar gaf de hoop op een troonopvolger niet op. Zijn vrouw was pas 32. Vreugde heerste aan het hof toen de koningin opnieuw zwanger was. Met spanning werd de geboorte van het kind afgewacht. Maar toen het weer een meisje bleek te zijn, liep Leopold II verstoord weg uit de kraamkamer zonder vrouw en dochter Clémentine nog een blik te gunnen.

23 januari 2001

Zweeds koningspaar heeft beeldmooie kinderen!

Slitz, een Zweeds glamourblad voor mannen, publiceerde die dag de resultaten van een enquête over de meest sexy vrouwen van Zweden. De knappe Zweedse Prinses Madeleine eindigde op de vijfde plaats in het klassement. Toen het Zweedse blad QX een gelijkaardige poll hield over de meest sexy Zweedse man, prijkte haar broer Prins Carl Philip zelfs helemaal boven aan de lijst. Helemaal als een verrassing komt dat niet; de prins lijkt bijzonder goed op Hollywoodacteur Orlando Bloom.

24 januari 2006

Emir Saad van Koeweit laat net te laat weten dat hij troonsafstand doet

In Koeweit leveren de twee takken van de grote koninklijke familie traditioneel om beurten de emir. Toen Emir Jaber, bekend sinds de eerste Golfoorlog, op 15 januari overleed, stond zijn troonopvolger, Sjeik Saad, meteen ter discussie. Saad was officieel de nieuwe emir, maar zijn positie moest worden bevestigd door het parlement na de eedaflegging. En daar wrong het schoentje. Saad, zwaar ziek, hoogbejaard en volgens sommigen een alzheimerpatiënt, was niet in staat die eed af te leggen omdat hij nog nauwelijks kon praten. De regering besloot dan maar de emir af te zetten en hem te laten opvolgen door de nieuwe kroonprins, Sjeik Sabah. Het parlement keurde deze ingreep unaniem goed. Letterlijk enkele ogenblikken later bezorgde Saad het parlement een brief waarin hij vanwege zijn slechte gezondheid troonsafstand deed. Het was een mooi gebaar, maar net iets te laat.

25 januari 1995

Moshoeshoe II van Lesotho bestijgt voor de derde keer de troon

Koninklijke kalender - januari

Basutoland, zoals Lesotho vroeger heette, werd in 1966 onafhankelijk van de Britten. Datzelfde jaar werd Moshoeshoe II koning van zijn land. Het zou een onrustige regeerperiode worden. Lesotho werd geplaagd door staatsgrepen allerhande die de koning de ene keer niet en de andere keer wel als staatshoofd behielden. Zo moest hij in 1970 voor de eerste keer terugtreden, maar een paar maanden later zat hij al voor de tweede keer op zijn zelfde troon. In 1990 was het weer raak. Dit keer lieten de coupplegers weten dat ze hem liever in ballingschap zagen gaan en dus vertrok Moshoeshoe naar Londen. Maar ook dit keer keerde hij terug. Orde werd op zaken gesteld in Lesotho en Moshoeshoe besteeg zijn troon andermaal op 25 januari 1995. Moshoeshoe was een vrolijke vorst die kon genieten van de goeie dingen des levens, zoals snelle wagens. Dat die eigenschap in een bergachtig land als Lesotho niet bepaald risicoloos is, bleek toen hij op 15 januari 1996 verongelukte op een bergweg. Zijn zoon volgde hem op als Letsie III.

26 januari 2000

Publicatie van de eerste foto van Willem-Alexander en Máxima

Het gerucht dat de Nederlandse kroonprins een vaste vriendin had, deed al een tijdje de ronde. Niemand had hen echter samen op de foto gekregen. De Nederlandse pers was dan ook al maanden op jacht naar zo'n foto, met een paar pijnlijke vergissingen als gevolg. Zo publiceerde de krant 'De Telegraaf' achtereenvolgens een foto van wat later een journalist en een meisje van plezier bleek en een foto van Willem-Alexander met een kennis van hem. De krant excuseerde zich achteraf voor de vergissingen bij haar lezers én bij Willem-Alexander en Máxima. Op 26 januari konden de Nederlanders dan voor het eerst zien hoe Máxima eruitzag naast hun kroonprins toen de krant 'Algemeen Dagblad' een foto publiceerde die van het koppel was gemaakt in New York. Daar werkte Máxima toen voor de Deutsche Bank en de prins reisde er geregeld heen om haar te bezoeken. De voorlichtingsdienst van het hof haastte zich om te melden dat die frequente bezoekjes de dagelijkse verplichtingen van de kroonprins niet in het gedrang brachten.

27 januari 1999

Koningin Elizabeth II verbiedt hotdogkramen voor Buckingham Palace

Vrijwel alle toeristen die Londen aandoen, gaan een kijkje nemen bij Buckingham Palace. De toeristen zorgden op hun beurt voor een toevloed van hotdogverkopers. Het opwarmen van worst geeft helaas een specifieke geur af en al die stalletjes samen maakten dat het in Buckingham Palace behoorlijk naar hotdogs kon ruiken. Vooral Prins Andrew klaagde erover. Daarom vroeg de koningin dit soort eetstalletjes voor haar paleis te bannen. Sindsdien ruikt het weer beter in huize Windsor.

28 januari 1999

Charles en Camilla voor het eerst samen gefotografeerd

Charles, de Prins van Wales, en zijn vriendin, Camilla Parker-Bowles, verschenen die dag voor het eerst officieel samen. Er stonden zo'n 200 fotografen aan het Londense Ritzhotel, waar Charles en Camilla een verjaardagsfeestje bijwoonden voor de 50ste verjaardag van de jongere zus van Camilla. Toen ze het hotel verlieten, legde Charles even zijn arm rond Camilla, voor ze in zijn wagen stapten en wegreden. Het hele voorval had hooguit 20 seconden geduurd maar haalde de wereldpers.

29 januari 1982

De Maharadja van Sikkim sterft in ballingschap in New York

Toen de Britten na de Tweede Wereldoorlog hun Indiase kolonie de onafhankelijkheid verleenden, werden de verschillende staten van de maharadja's samengevoegd tot de Indiase Unie onder leiding van Jawaharial Nehru. Eén staat weigerde echter mee te stappen in deze staatsstructuur en bleef vasthouden aan zijn onafhankelijke status: Sikkim, een land op de flanken van de Himalaya, ongeveer de grootte van een Belgische provincie en bekend om zijn prachtige natuur en de Darjeelingthee die er wordt verbouwd. Sikkim ging door als een onafhankelijke staat tot het na politieke strubbelingen in 1975 werd geannexeerd door India. De monarchie werd afgeschaft en de Maharadja, Palden Thondup Namgyal, ging in ballingschap in de VS. Hij hertrouwde er met een Amerikaanse en stierf in een ziekenhuis in New York. Zijn zoon Wangchuk Tenzing Namgyal volgde hem op als hoofd van de koninklijke familie en troonpretendent van zijn Sikkim.

30 januari 1968

Kroonprins Felipe van Spanje wordt geboren

De geboorte van Prins Felipe was in Spanje groot nieuws. Hoewel het koninklijke paar al twee dochters had en vrouwen zonder probleem de Spaanse kroon mogen erven van hun vader, kreeg de eerstgeboren zoon voorrang. Toen Felipe geboren werd, stak hij dus meteen zijn twee zussen voorbij en werd hij de Kroonprins van Spanje. Felipe groeide op tot een imposante man van 1,97 meter en was lange tijd de meest gegeerde koninklijke vrijgezel ter wereld. Na spraakmakende relaties met fotomodellen trouwde hij met de niet-adellijke nieuwslezeres Letizia Ortiz. Felipe en Letizia zijn ondertussen koning en koningin en hebben twee prachtige dochters, Leonor en Sofia.

31 januari 1938

Nederlandse Prinses Beatrix wordt geboren

Koninklijke kalender - januari

Nederland had al een paar decennia een vrouw als staatshoofd en de geboorte van Beatrix was dan ook geen probleem: ze zou ooit haar moeder, de toenmalige Kroonprinses Juliana, opvolgen als koningin. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog week de koninklijke familie uit naar Canada, waar Beatrix dus een deel van haar jeugd doorbracht. In 1945 keerde ze met haar ouders terug naar eigen land en groeide er op aan een hof dat onder invloed van haar moeder minder formeel was geworden. Zo had Juliana het gebruik om de koningin aan te spreken met 'majesteit' afgevoerd. Ze werd veel liever 'mevrouw' genoemd. Toen Beatrix in 1980 koningin werd, verraste ze menigeen door een aantal oude protocollaire gebruiken weer in te voeren, waaronder de aanspreektitel 'majesteit'. Desondanks genoot Beatrix als koningin in eigen land en daarbuiten een grote populariteit.

De Royals hofboetiek
De Royals boekenclub
De Royals verzamelmap

Onze partners