Koninklijke etiquettebloopers

14/07/16 om 00:30 - Bijgewerkt om 09:19

Bron: Royals

Etiquette wint gelukkig terug aan belang in ons dagelijks leven. Maar het is een feit dat ook aan de koningshuizen de aloude regels weleens met de voeten worden getreden. Denken we maar aan het huwelijk van Kate Middleton met Prins William. Met haar opvallend witte strakke jurk ging vooral bruidsmeisje Pippa Middleton met de aandacht lopen. En dat is natuurlijk not done. Het is de bruid die moet schitteren. In deze Royals een overzicht van koninklijke missers.

Koninklijke etiquettebloopers

© .

Wie koningshuizen zegt, denkt aan etiquette en protocol. Inderdaad, er zijn tal van regels in de omgang met leden van het koningshuis. Veel van die ouderwetse regels hebben afgedaan. Hedendaagse royals willen in de eerste plaats zo veel mogelijk gewone mensen zijn. Maar etiquetteregels zijn nu eenmaal nuttig omdat ze de omgang tussen mensen van alle rangen en standen makkelijker maken. In deze reeks gaan we dieper in op wat we al dan niet van de royals moeten leren op het vlak van etiquette.

De voorbije jaren zijn we getuige geweest van tal van prachtige romantische koninklijke huwelijken. Dat heeft veel bruidsparen geïnspireerd om ook hun verbintenis met meer pracht en praal te vieren. Rond een bruiloft hangen vanouds tientallen, zo niet honderden etiquetteregels. Hoeft het dus gezegd dat een bruiloft ook een mijnenveld is van mogelijke fouten tegen die regels? Dat hebben zelfs tal van koninklijke bruiden al mogen ondervinden. En omdat een huwelijk in de eerste plaats een gelukkige gebeurtenis moet zijn, kan het goed zijn om te weten hoe het eigenlijk wél hoort.

Wil je mijn vrouw (man) worden?

In de 21e-eeuwse westerse maatschappij is het algemeen aanvaard dat mensen uit liefde trouwen. Zelfs royals, die tot voor enkele decennia bijna uitsluitend verstandshuwelijken sloten, mogen tegenwoordig de stem van hun hart volgen. En de pers zou het hen ook moeten gunnen om - net als andere stervelingen - eerst gedurende lange tijd 'verkering' te hebben vooraleer ze op één knie gaan zitten om de vrouw van hun leven om haar jawoord te vragen. Dat is in de meeste gevallen nog steeds de taak van de man. Want hoewel de meeste dames tegenwoordig meer dan geëmancipeerd zijn en dus ook een huwelijksaanzoek kunnen doen, vinden veel vrouwen nog altijd dat een man hen moet 'vragen'. Een tip voor trouwlustige heren: pols vooraf of uw aanzoek in goede aarde zal vallen. Zo vermijdt u een pijnlijke situatie, niet enkel voor uzelf, maar ook voor de dame in kwestie.

Toen Camilla op Valentijnsdag 2005, na de bekendmaking van haar verloving door journalisten, gevraagd werd of Prins Charles op één knie was gaan zitten om haar ten huwelijk te vragen, antwoordde ze met haar natuurlijke Britse flair: 'Of course!' Een echte verrassing zal dat huwelijksaanzoek niet geweest zijn. De Britse troonopvolger kende zijn toekomstige op dat moment al meer dan 33 jaar. Jarenlang was er een uitgekiende mediastrategie gevoerd om het pad voor Camilla te effenen zodat de aartsrivale van de aanbeden Prinses Diana op een dag de officiële echtgenote van de volgende koning kon worden.

Het is opvallend hoeveel oude gebruiken de jongste tijd weer in zwang raken. Zo gaan alsmaar meer jonge mannen weer eerst naar de vader van hun geliefde om 'haar hand te vragen'. Vroeger werd dan onderhandeld over de bruidsschat en moest de trouwlustige heer zijn financiële toestand bespreken met de vader.

De toenmalige Kroonprins Willem-Alexander was in 2001 van plan om naar Argentinië te reizen om de vader van Máxima persoonlijk om haar hand te vragen. Toenmalig minister-president Wim Kok heeft hem dat toen uit het hoofd gepraat door het bezwaarde verleden van Jorge Zorreguieta als ex-minister in de regering van dictator Videla. Even later zou een Nederlandse minister naar Argentinië reizen om de vader van Máxima duidelijk te maken dat hij niet welkom was op het huwelijk. Wim Kok heeft later zelf verteld dat hij zich daar lang schuldig over gevoeld heeft.

De ring

Zodra de vrouw 'ja' heeft gezegd wordt er in de meeste gevallen meteen een ring bovengehaald. De cirkelvorm van een ring is het symbool van eeuwige trouw. Katholieke en ongelovige toekomstige bruiden dragen die aan de ringvinger van de linkerhand, protestanten aan de ringvinger van de rechterhand. Aan een verlovingsring wordt meer geld gespendeerd dan aan een trouwring, maar in de regel is dat niet meer dan een maandloon. Een verlovingsring bevat meestal een edelsteen zoals een smaragd, saffier of robijn. Betaalbare alternatieven zijn citrien, amethyst of aquamarijn. Wie er zeker van wil zijn dat zijn ring in de smaak zal vallen, laat de dame zelf kiezen. Geef dan vooraf een seintje aan de juwelier wat uw budget is. Het is zelfs geen taboe meer om de kosten van de ringen te delen. Familieringen worden bijna nooit meer gegeven.

Prins William houdt van tradities en kent de etiquetteregels als geen ander. Toch had hij moeten weten dat tegenwoordig niemand nog een verlovingsring met een beladen familiegeschiedenis aan zijn toekomstige schenkt.

Prins William houdt van tradities en kent de etiquetteregels als geen ander. Toch had hij moeten weten dat tegenwoordig niemand nog een verlovingsring met een beladen familiegeschiedenis aan zijn toekomstige schenkt.

Velen vonden het vreemd dat William uitgerekend de verlovingsring van zijn eigen moeder aan zijn aanstaande gaf, een ring die niet echt geluk heeft gebracht. Waardevol is de saffieren en diamanten ring vast en zeker. Het is geweten dat Charles zijn verloofde gewoon op haar eentje naar de juwelier had gestuurd, waarop Diana dan maar prompt de duurste ring uit het haar aangeboden gamma koos. Wie geeft haar ongelijk? Diana heeft er ook nooit een geheim van gemaakt dat ze de ring niet zo mooi vond. Hertogin Catherine draagt haar verlovingsring altijd.

Verloofd

Als de aanstaande bruid 'ja' heeft gezegd is het paar in principe verloofd. Hoe lang u verloofd blijft, kiest u zelf. Aan het Belgische hof wordt meestal een verlovingsperiode van een drietal maanden in acht genomen. Andere koppels, zoals Willem-Alexander en Máxima, waren bijna een jaar verloofd. Vanaf dat moment zijn ze officieel een paar en horen ze bij de familie. Dan laat het protocol het ook toe dat een toekomstig prinselijk of koninklijk paar samen officiële gebeurtenissen bijwoont.

Prins Albert zondigde tegen de etiquette toen hij zijn 'vriendin' meebracht naar het huwelijk van Kroonprinses Victoria in 2010. Toeval of niet, enkele dagen later kondigde hij zijn verloving aan met Charlene Wittstock.

Prins Albert zondigde tegen de etiquette toen hij zijn 'vriendin' meebracht naar het huwelijk van Kroonprinses Victoria in 2010. Toeval of niet, enkele dagen later kondigde hij zijn verloving aan met Charlene Wittstock.

Grote ogen werden er opgezet toen Prins Albert in juni 2010 op het huwelijk van Kroonprinses Victoria op de rode loper verscheen met zijn toenmalige vriendin, de Zuid-Afrikaanse zwemster Charlene Wittstock. Dat was een faux pas van formaat aangezien het paar nog geen officiële band had. En zie, enkele dagen later verstuurde het hof een communiqué met enkele foto's van hun verloving.

De verloving behoort ook nog tot de 'kennismakingsperiode' van een paar. Dat betekent dat een van beiden de verloving mag verbreken als er twijfels zijn. De verlovingsring wordt dan teruggegeven, al mag een dame die de bons heeft gekregen de ring evengoed houden.

Wie twijfels heeft, mag zijn verloving afbreken. Dat deed Prinses Madeleine toen ze ontdekte dat haar verloofde Jonas Bergström haar ontrouw was geweest. Hij trouwde later met een van haar beste vriendinnen.

Wie twijfels heeft, mag zijn verloving afbreken. Dat deed Prinses Madeleine toen ze ontdekte dat haar verloofde Jonas Bergström haar ontrouw was geweest. Hij trouwde later met een van haar beste vriendinnen.

Prinses Madeleine was al een klein jaar verloofd met de advocaat Jonas Bergström toen ze ontdekte dat hij vreemd was gegaan. Daarop verbrak ze de verloving en werden de souvenirs van het paar uit de winkelrekken gehaald. Dat had Lady Diana Spencer in 1981 ook beter gedaan. Toen zij enkele weken voor haar huwelijk ontdekte dat haar toekomstige er nog een 'vriendin' op na hield, wilde ze haar verloving verbreken. Haar zussen hielden haar echter tegen. 'Pech gehad', zeiden ze. 'Je hoofd staat al overal op theedoeken, nu kan je het niet meer afblazen.'

Stiekeme voorbereiding

De verlovingstijd zou de meest romantische periode in een relatie moeten zijn, maar door alle voorbereidingen voor het aanstaande huwelijk is het vaak een stresserende tijd. Over de gastenlijst bijvoorbeeld worden in menige familie vaak flinke discussies gevoerd. Vroeger bepaalden de ouders wie er werd uitgenodigd. Tegenwoordig hebben de bruidsparen daarin ook inspraak.

Prins William moest in 2011 met zijn oma overleg plegen over de gastenlijst. Als kleinzoon van de Queen kreeg hij uiteraard geen volledige carte blanche. Uiteindelijk kwam hij met haar overeen dat hij medezeggenschap over de gastenlijst zou krijgen als hij in ruil daarvoor zijn gala-uniform van de Irish Guards zou dragen, een voorrecht voor militairen in actieve dienst.

De bruid en haar bruidskinderen

De bruid kiest in het geheim haar jurk en de kleding van de bruidskinderen. Als de jurk voor het huwelijk gezien wordt, zou dat ongeluk brengen. In koninklijke kringen moeten ze de jurk niet alleen voor hun aanstaande proberen geheim te houden maar ook voor de pers, die uiteraard niets liever wil dan al een tip van de sluier oplichten.

Op haar huwelijksdag draagt een bruid iets ouds, iets nieuws, iets geleends en iets blauws. Prinses Mathilde droeg het diadeem van Koningin Elisabeth en de antieke sluier van de oma van Koningin Paola. Ze koos uiteraard voor een nieuwe bruidsjurk. Of ze ook iets blauws droeg, is niet geweten.

Op haar huwelijksdag draagt een bruid iets ouds, iets nieuws, iets geleends en iets blauws. Prinses Mathilde droeg het diadeem van Koningin Elisabeth en de antieke sluier van de oma van Koningin Paola. Ze koos uiteraard voor een nieuwe bruidsjurk. Of ze ook iets blauws droeg, is niet geweten.

Edouard Vermeulen wordt nog altijd zenuwachtig als hij terugdenkt aan de weken waarin hij aan de bruidsjurk van de toekomstige Koningin Mathilde werkte, eind 1999. Hij had maar één exemplaar en kon zijn atelier niet dag en nacht laten bewaken. Dat in tegenstelling tot Diana's ontwerpers David en Elizabeth Emanuel, die nog een andere japon hadden ontworpen, voor het geval het eerste ontwerp zou uitlekken.

Volgens een oud gezegde moet de bruid iets ouds, iets nieuws, iets geleends en iets blauws dragen. Het 'blauw' is meestal een stuk lingerie. Nieuw staat voor de bruidsjurk. Voor het 'geleende' of 'oude' stuk wordt meestal naar een familiejuweel gegrepen. In koningshuizen is dat vaak een eeuwenoude sluier of een diadeem of beide, iets waar wij stervelingen alleen maar van kunnen dromen.

De huwelijkskeuze van Victoria was niet conventioneel. Maar haar bruiloft was omgeven door allerlei symbolen, een mooie ode aan de geschiedenis van haar familie.

De huwelijkskeuze van Victoria was niet conventioneel. Maar haar bruiloft was omgeven door allerlei symbolen, een mooie ode aan de geschiedenis van haar familie.

Kroonprinses Victoria droeg op haar huwelijk op 19 juni 2010 het prachtige diadeem van Joséphine de Beauharnais, dat ooit toebehoorde aan de eerste echtgenote van Napoleon. In de familie van Koningin Paola wordt al generaties lang de sluier van haar oma, de Belgische Laura Mosselman, gedragen. Voor het huwelijk van Mathilde werd de sluier gerestaureerd.

De kleding van de bruidskinderen van Letizia was geïnspireerd op de outfit van de koningskinderen op schilderijen van Velázquez. Alleen gedroegen ze zich die dag niet zo adellijk.

De kleding van de bruidskinderen van Letizia was geïnspireerd op de outfit van de koningskinderen op schilderijen van Velázquez. Alleen gedroegen ze zich die dag niet zo adellijk.

Bruidskinderen dragen kleding die past bij de jurk van de bruid. Hiermee wordt volgens een oud geloof het kwade oog weggelokt van de bruid.

De bruidskinderen van Prinses Letizia droegen in 2004 prachtige jurkjes en pakjes in wit met goud, geïnspireerd op de figuren van de schilder Velázquez. Bruidsjonker Froilán, zoon van Prinses Elena, deed in ieder geval zijn best om de aandacht naar zich toe te trekken. Middenin de plechtigheid schopte hij de andere bruidskinderen.

Wat dragen de gasten?

Op de uitnodiging die u gekregen heeft, staat onderaan links de dresscode waar u zich als gast aan moet houden. Uiteraard kleedt u zich niet te opvallend en geeft u niet te veel bloot prijs. In de kerk en op het stadhuis moeten de schouders bedekt blijven. Als er hoeden gevraagd worden, draagt u die de hele dag, ook tijdens de receptie en de maaltijd. Voor een avondfeest mogen de hoeden af. Pastelkleuren zijn het meest geschikt, in combinatie met pumps uiteraard. Groen zou ongeluk brengen. En draag als gast vooral geen wit, het is de bruid die moet schitteren, tenzij u uw witte outfit wat camoufleert onder een kleurrijke sjaal.

Pippa Middleton sloeg een flater van formaat door op het huwelijk van haar zus Catherine in het wit te verschijnen. De beelden gingen in een mum van tijd de wereld rond. Met haar fraaie derrière in de witte jurk van Alexander McQueen overschaduwde ze de bruid, wat niet de bedoeling kan zijn. Bij de doopplechtigheid van Prinses Charlotte durfde ze het nogmaals aan om - net als de moeder van de dopelinge - wit te dragen.

Getrouwd voor de wet

De bijzonder discrete Prins Amedeo kon zijn geliefde jarenlang verborgen houden. Zijn triomfantelijke gebaar op hun huwelijksdag was misschien niet volgens de etiquette, maar dat het een liefdeshuwelijk is, daar twijfelt niemand aan.

De bijzonder discrete Prins Amedeo kon zijn geliefde jarenlang verborgen houden. Zijn triomfantelijke gebaar op hun huwelijksdag was misschien niet volgens de etiquette, maar dat het een liefdeshuwelijk is, daar twijfelt niemand aan.

In veel landen gaat aan het kerkelijk huwelijk een burgerlijke plechtigheid vooraf waarbij het bruidspaar op zijn rechten en plichten wordt gewezen. Meer en meer koppels houden het bij enkel een burgerlijke plechtigheid, bij een traditionele bruiloft wordt er ook in de kerk getrouwd. Die is dan voor de gelegenheid met bloemen versierd. Beide plechtigheden kunnen op dezelfde dag plaatsvinden. Anderen vinden het handiger om eerst een 'bescheiden' burgerlijke plechtigheid te vieren en op een andere dag voor de kerk te trouwen.

Prins Amedeo trouwde in 2014 enkel voor de kerk met zijn Italiaanse Elisabetta Rosboch. In Italië is een kerkelijk huwelijk rechtsgeldig.

Getrouwd voor God

Vroeger ging een bruidegom naar het huis van zijn bruid om dan samen naar de kerk te gaan. Onder invloed van de bekende Angelsaksische en koninklijke bruiloften is het nu bijna overal gebruikelijk dat de vader van de bruid zijn dochter naar het altaar begeleidt en haar 'weggeeft' aan de bruidegom, die haar staat op te wachten. Als de vader niet aanwezig is, kan de bruidegom evengoed samen met zijn bruid naar het altaar schrijden.

Vermits de vader van Máxima niet welkom was in Nederland, was het bruidegom Willem-Alexander zelf die zijn bruid in 2002 naar het altaar bracht. Een jaar eerder had ook Kroonprins Haakon dat gedaan. Sven Høiby, de vader van Prinses Mette, was evenmin welkom, maar dan vanwege zijn omstreden gedrag. Het huwelijk kende nog enkele opmerkelijke afwijkingen van het gebruikelijke protocol. Zo fungeerde haar zoontje uit een eerdere relatie als bruidsjonker voor zijn mama.

Als de vader van de bruid niet aanwezig kan zijn op het huwelijk van zijn dochter, mag de bruidegom zijn bruid naar het altaar leiden. Wellicht had Máxima het liever anders gewild.

Als de vader van de bruid niet aanwezig kan zijn op het huwelijk van zijn dochter, mag de bruidegom zijn bruid naar het altaar leiden. Wellicht had Máxima het liever anders gewild.

Eenmaal het koppel voor het altaar staat, mag de bruid haar sluier van voor haar hoofd wegnemen. Dat kan ook gebeuren bij het wisselen van de ringen. Die wordt bij de bruid geschoven op de vinger waar tot dan de verlovingsring zat. Bij katholieken links, bij protestanten en anglicanen rechts.

Mathilde schoof de ring aan de verkeerde hand bij Filip: rechts in plaats van links. Gelukkig was de bruidegom zelf bij de pinken. In het muziekstuk na het wisselen van de ringen veranderde hij snel de ring van hand.

Ceremoniemeester

Om alles in goede banen te leiden is het goed om een ceremoniemeester onder de arm te nemen. Hij zorgt voor de praktische zaken tijdens een huwelijk zodat het bruidspaar zich vooral met elkaar en met de gasten kan bezighouden. Dat is in Angelsaksische landen traditioneel de taak van een goede vriend of een familielid van de bruidegom. Prins Harry fungeerde als 'Best Man' bij het huwelijk van Prins William. De ceremoniemeester begeleidt de gasten en draagt ook zorg voor de ringen.

De ceremoniemeester op het huwelijk van Prins Laurent en Prinses Claire in 2003 was blijkbaar verstrooid. De ringen waren in de auto blijven liggen. Tot overmaat van ramp verliet de chauffeur tijdens de plechtigheid even zijn auto om een sigaretje te roken, waarop de portieren zich automatisch sloten mét de autosleutels binnenin! Voor het oog van de koningsfans moest het raam van de historische Mercedes-Maybach eraan geloven om de ringen op tijd bij het bruidspaar te brengen.

Wie betaalt?

Traditioneel betalen de ouders van de bruid de hele trouwpartij, met uitzondering van het bruidsboeket, de boeketten van de bruidskinderen en het vervoer van en naar de kerk. Uiteraard is deze regel achterhaald, zeker bij koninklijke huwelijken.

Bij de recente koninklijke huwelijken waarbij de bruidegom nogal vaak voor een burgermeisje koos, vielen de kosten voor het meer kapitaalkrachtige koningshuis. Prins Albert van Monaco keek bij zijn huwelijk op geen euro en zou maar liefst 50 miljoen euro neergeteld hebben. Het huwelijk van Kate en William kostte 95 miljoen euro. Maar de inkomsten van de merchandising, de televisierechten en de vele toeristen overstegen ruimschoots de kosten. Zo verkocht Peter Phillips in 2008 de rechten van zijn huwelijk aan het magazine Hello om zijn gasten een groot feest te kunnen aanbieden, zeer tot ongenoegen van zijn oma, de Queen.

En ze leefden nog lang en gelukkig

Het is gebruikelijk dat de bruidegom de huwelijksreis betaalt en die ook organiseert. Zo mag een pasgehuwde vrouw niet weten waar haar kersverse echtgenoot haar mee naartoe neemt.

Na hun gemediatiseerde bruiloft vertrokken Grace en Rainier in 1956 met hun jacht op huwelijksreis... Eindelijk bijna alleen.

Na hun gemediatiseerde bruiloft vertrokken Grace en Rainier in 1956 met hun jacht op huwelijksreis... Eindelijk bijna alleen. © Getty/Bettmann Archive

De arme Prins Philip nam zijn kersverse bruid mee naar het huis van zijn oom Lord Mountbatten in Broadlands in Hampshire, nauwelijks een uurtje van Londen verwijderd. William ontvoerde Kate voor tien dagen naar een luxueus hotel in de Seychellen, waar hij naar verluidt minstens 4500 euro per nacht betaalde. Prinses Madeleine en Chris O'Neill brachten hun eerste nachten als man en vrouw door op dezelfde paradijselijke eilanden. De reis was alvast een succes. Bij hun terugkeer bleek de prinses zwanger te zijn. Ook bij de Prinsessen Grace van Monaco en Paola van België was dat het geval. Maar hoe belangrijk nakomelingen ook zijn voor een koningshuis, de meeste pasgetrouwde royals wachten tegenwoordig nog enkele maanden vooraleer ze aan gezinsuitbreiding denken. En wie geeft hen ongelijk?

De Royals hofboetiek
De Royals boekenclub
De Royals verzamelmap

Onze partners