Cathérine Ongenae
Cathérine Ongenae
Knack-medewerkster
Column

12/08/16 om 10:26 - Bijgewerkt om 10:27

Wat we kunnen leren van Olympisch moederschap

Oudere atletes en atletes met kinderen leggen seksistische vooroordelen over vrouwen naast zich neer en doen waar ze zin in hebben. We kunnen iets van hen leren, zegt Knack-medewerkster Cathérine Ongenae

Wat we kunnen leren van Olympisch moederschap

Dana Vollmer (USA) in Rio © REUTERS

Is het maar een idee, of kijken steeds meer mensen met een genderbril naar wat zich afspeelt in de wereld? Het regende de voorbije dagen boze reacties op de verslaggeving over de vrouwelijke atleten op de Olympische Spelen in Rio. Sportanalysten blijken atletes gemakkelijk te reduceren tot shoppende, afhankelijke of slecht gekapte karikaturen (klik hier voor voorbeelden). Al te vaak wint het machismo van mannelijke sportjournalisten het van de gedachte dat vrouwelijke atleten dezelfde competenties hebben als mannelijke atleten.

Dat het nog steeds gebeurt, is treurig. Dat mensen ertegen reageren, is dan weer fantastisch. Van zoveel morele steun konden atletes tien jaar geleden alleen maar dromen.

Zwangerschap

Toch is er één opvallende tendens waarvan ik niet zeker weet of de verslaggeving erover seksistisch is. Sommige van de atletes hebben kinderen. Twee van hen haalden al medailles, en ja, in de daarop volgende interviews is hun moederschap een thema.

Zo won de Amerikaanse zwemster Dana Vollmer, moeder van een peuter van 15 maanden, brons op de 100 meter vlinderslag voor vrouwen, en zilver op de 4x100 meter estafette vrije slag. Dat ze nog niet zolang geleden een kindje kreeg, werd er telkens duidelijk bijgezegd of -geschreven. Dat men haar erop aansprak werkte sommige vrouwen op de zenuwen: Michael Phelps is ook net vader geworden, maar aan hem worden toch geen babyvragen gesteld?

Delen

Wat de Olympische mama's ons tonen, is dat je een gamechanger kunt zijn door de spelregels te herschrijven.

Is het dan niet relevant om te weten dat Vollmer haar lichaam in een dik jaar tijd naar Olympisch niveau trainde? Ik vind dat niet alleen wetens- maar ook bewonderenswaardig. Een zwangerschap mag je niet onderschatten, en bovendien was Dana Vollmer gestopt met zwemmen nadat ze drie gouden medailles had gewonnen op de spelen in Londen in 2012.

Lastig lijf

Ze werd zwanger, en beleefde een gecompliceerde zwangerschap. De laatste twee maanden moest ze zelfs rust houden in bed. Dat viel haar zwaar, maar de zin om te zwemmen keerde erdoor terug. Zeven weken na de bevalling ging ze opnieuw trainen.

Ze ervoer last met haar lijf, vertelt ze in interviews. Ik kan dat begrijpen. Niet elke vrouw zit op een roze wolk terwijl die buik uitdijt en de hormonen door je lijf razen. Je lichaam is niet meer alleen van jou. Voor wie het gewend is in een lichaam te leven dat altijd in topvorm is, maar ook gevoelig is aan veranderingen, moet het de hel zijn om jezelf niet te herkennen. Voor een atleet is zijn of haar lijf een deel van haar identiteit.

Delen

Met de medailles bewijst ze niet zozeer dat kinderen krijgen een peulschil is, maar wel hoe sterk vrouwen zijn.

Dat Olympische lijf van Dana is er dus niet vanzelf gekomen. Maar ze wilde zo graag terug Olympiër zijn, dat ze bloed, zweet en tranen heeft gelaten. Dat het haar gelukt is om de selecties voor Rio te halen is op zich al een topprestatie. Met de medailles die ze mee naar huis neemt, bewijst ze niet zozeer dat kinderen krijgen maar een peulschil is, maar wel hoe sterk vrouwen zijn.

Geheim wapen

Vrouwen met kinderen mogen dan een uitzondering zijn in de sportwereld, het zijn geen witte raven. Ook tennister Kim Clijsters maakte een spectaculaire comeback na de geboorte van haar dochter Jada, en was de eerste moeder die (zij het kort) aan de top van de WTA-ranking stond. Ook Lindsay Davenport ging opnieuw spelen na de geboorte van haar kinderen.

Kristin Armstrong

Kristin Armstrong © BELGA

Team USA alleen al telt tien atletes met kinderen, en bovendien scoren ze. Naast Dana Vollmer behaalde de Amerikaanse wielrenster Kristin Armstrong, die gisteren 43 jaar werd, voor de derde keer op rij Olympisch goud. In het dagelijks leven heeft Armstrong net als vele andere vrouwen een gezin en een job. Ze noemt het moederschap haar geheime wapen.

En laten we ook Oksana Chusovitina niet vergeten, een 41-jarige turnster die voor de zevende keer deelneemt. Ze heeft een zoon van zeventien, de gemiddelde leeftijd van de meisjes tegen wie ze het opneemt. Het houdt haar niet tegen.

Gamechangers

Daarmee krijgen er deze zomer meerdere glazen plafonds een ferme barst. Het plafond waar vrouwen tegenaan botsen eens ze iemands mama zijn en men denkt dat ze niet meer in iets anders kunnen excelleren. En het plafond dat vrouwen ervaren eens ze de veertig voorbij zijn: het idee dat je dan uitgerangeerd bent, dat jonger en beter je plaats zal innemen.

Wat die Olympische mama's ons tonen, is dat je een gamechanger kunt zijn door de spelregels te herschrijven. Laat je niet aanpraten dat je iets niet kunt, dat je te oud bent, of dat kinderen een blok aan je been zijn als je je levensdroom wil waarmaken. Die atletes steken bovendien niet onder stoelen of banken dat ze even trots zijn op hun kinderen als op hun medailles. Ze bewijzen dat het niet onmogelijk is om beide te hebben.

Delen

Ze bewijzen dat het niet onmogelijk is om beide te hebben.

En wat die vragen over het moederschap betreft: misschien moet iemand maar eens aan Michael Phelps vragen hoe hij zich voelt als nieuwbakken vader. Misschien vindt hij het wel fijn dat iemand ook eens naast zijn sportieve prestaties en zijn wasbordje kijkt.

Cathérine Ongenae

Onze partners