Voorpublicatie: Chimamanda Ngozi Adichie waarschuwt voor feminisme light

08/03/17 om 07:00 - Bijgewerkt op 03/03/17 om 15:42

Een paar jaar geleden ontving Chimamanda Ngozi Adichie een brief van een goede vriendin waarin deze haar vroeg hoe ze haar dochtertje tot feministe kon opvoeden. Lieve Ijeawele is Adichie's antwoord in de vorm van vijftien voorstellen. In een exclusieve voorpublicatie brengt Weekend.be u haar vierde voorstel: pas op voor feminisme light.

Voorpublicatie: Chimamanda Ngozi Adichie waarschuwt voor feminisme light

© De Bezige Bij

Wees op je hoede voor het gevaar van wat ik 'feminisme light' noem, het idee van voorwaardelijke

vrouwelijke gelijkheid. Reken daar alsjeblieft volledig mee af. Het is een leeg, waardeloos idee dat slechts als zoethouder dient. Feminist zijn is als zwanger zijn: je bent het of je bent het niet. Of je gelooft in de volstrekte gelijkheid tussen mannen en vrouwen, of je gelooft er niet in. Feminisme light bedient zich van parallellen als 'hij is het hoofd en jij bent de hals'. Of 'hij rijdt maar jij zit ernaast'.

Nog troeblerender in feminisme light is het idee dat mannen van nature superieur zijn maar verwacht worden 'vrouwen goed te bejegenen'. Nee. Nee.Nee. Aan de basis van het welzijn van een vrouw moet meer liggen dan mannelijke welwillendheid.

Feminisme light bedient zich van de term 'dulden'. Theresa May is de Britse premier wier echtgenoot door een progressieve Britse krant als volgt werd beschreven: 'In politieke kringen staat Philip May bekend als een man die zich op de achtergrond houdt en duldt dat zijn vrouw in de schijnwerpers staat.'

Duldt.

Laten we de zaak nu eens omkeren. Theresa May duldt dat haar man in de schijnwerpers staat. Is dat een zinnige opmerking? Als Philip May premier was, hoorden we misschien dat zijn echtgenote hem op de achtergrond heeft gesteund, of dat ze 'achter hem' staat of 'naast hem', maar nooit dat ze duldde dat hij in de schijnwerpers stond. 'Dulden' is een verwarrend woord. Dulden gaat over macht. Je zult de leden van de Nigeriaanse afdeling van de Vereniging van feminisme light vaak horen zeggen:'Laat de vrouw maar doen waar ze zin in heeft zolang als haar man het duldt.'

Delen

Aan de basis van het welzijn van een vrouw moet meer liggen dan mannelijke welwillendheid.

Een echtgenoot is geen hoofdmeester. Een vrouw is geen leerling. Toestemming krijgen en geduld worden behoren, indien eenzijdig gebruikt - en dat is bijna altijd het geval - nooit tot de taal van een gelijkwaardig huwelijk. Nog een opmerkelijk voorbeeld van feminisme light: mannen die zeggen: 'Natuurlijk hoeft een echtgenote niet altijd het huishouden te doen; toen mijn vrouw op reis was, deed ik het huishouden.'

Weet je nog hoe hard we hebben gelachen om een afschuwelijk geschreven artikel over mij, een aantal jaren geleden? De schrijver betichtte me van 'boos zijn', alsof boos zijn iets is om je voor te schamen. Natuurlijk ben ik boos. Ik ben boos over racisme. Ik ben boos over seksisme. Maar onlangs heb ik me gerealiseerd dat ik bozer ben over seksisme dan over racisme. Want in mijn boosheid over seksisme voel ik me vaak eenzaam, aangezien ik houd van, en leef tussen, veel mensen die rassenonrecht gemakkelijk erkennen maar genderonrecht niet.

Ik kan je niet zeggen hoe vaak mensen om wie ik geef - mannen en vrouwen - van mij verwachtten dat ik me sterk maakte voor seksisme, om 'het als het ware te bewijzen', terwijl ze nooit hetzelfde verwachten voor racisme. (Kennelijk wordt er in andere delen van de wereld nog van te veel mensen verwacht dat ze racisme 'bewijzen', maar niet in mijn eigen kleine kring.) Ik kan niet zeggen hoe vaak mensen om wie ik geef seksistische situaties hebben weggewimpeld of gebagatelliseerd.

Delen

Als een vrouw macht heeft, waarom moeten we dan verbloemen dat zij die macht heeft?

Zoals Ikenga, die er altijd als de kippen bij is om te ontkennen dat iets is ontstaan uit misogynie, die nooit wil luisteren of zich ergens mee wil inlaten, en altijd maar al te graag uitlegt dat feitelijk de vrouwen bevoorrecht zijn. Eens zei hij: 'Weliswaar wordt algemeen aangenomen dat mijn vader het thuis voor het zeggen heeft, maar in feite is het mijn moeder die achter de schermen de touwtjes in handen heeft.' Hij dacht daarmee seksisme te ontzenuwen, maar hij bevestigde juist mijn punt.

Waarom 'achter de schermen'? Als een vrouw macht heeft, waarom moeten we dan verbloemen dat zij die macht heeft? Maar hier volgt een treurige waarheid - onze wereld is vol mannen en vrouwen die niet van machtige vrouwen houden. We zijn zo geconditioneerd om macht als mannelijk te zien dat een machtige vrouw een aberratie is. En dus staat ze onder censuur- is ze wel nederig? Glimlacht ze wel? Is ze wel dankbaar genoeg? Heeft ze wel een huishoudelijke kant? Vragen die we een machtige man niet stellen, waaruit blijkt dat ons onbehagen niet de macht zelf betreft, maar de vrouwen. We oordelen harder over machtige vrouwen dan over machtige mannen. En dat wordt mogelijk gemaakt door feminisme light.

Voorpublicatie: Chimamanda Ngozi Adichie waarschuwt voor feminisme light

© Wani Olatunde voor Een halve gele zon

Chimamanda Ngozi Adichie (Nigeria, 1977) is de auteur van drie romans: Een halve gele zon, die de Orange Prize won en genomineerd was voor de National Book Critics Circle Award en zopas in Nederlandse vertaling verscheen, Paarse hibiscus, waarvoor zij de Commonwealth Writers' Prize en de Hurston/Wright Legacy Award ontving, en Amerikanah, dat werd bekroond met de Chicago Tribune Heartland Prize for Fiction 2013. In oktober 2016 verscheen het pamflet We moeten allemaal feminist zijn.

Adichie woont zowel in Nigeria als in de Verenigde Staten.

Haar boeken verschijnen bij Uitgeverij De Bezige Bij.

WeekendInformation Services

Ambacht ontmoet technologie

Ambacht ontmoet technologie

Op het eerste gezicht is de Gear 3 een traditioneel Zwitsers horloge. Totdat je aan ...

Onze partners