Cathérine Ongenae
Cathérine Ongenae
Knack-medewerkster
Column

01/07/16 om 08:25 - Bijgewerkt om 09:47

Pleidooi voor een kortere zomervakantie

Om de relatie werk-zorg haalbaarder te maken, moeten we onze tijd anders indelen. Maar toch zijn scholen en de rest van de werkende samenleving amper op elkaar ingespeeld. Negen weken schoolvakantie, is dat nog van deze tijd?, vraagt Knack-medewerkster Cathérine Ongenae zich af.

Pleidooi voor een kortere zomervakantie

© Getty Images/iStockphoto

Op Facebook las je de voorbije dagen vooral opgeluchte statusupdates van ouders. Kind is geslaagd, kind mag naar de grote school, kind vertrekt naar het buitenland, kind heeft diploma én een vaste job. Geen enkele andere periode van het jaar zijn we zo publiek ouder als wanneer het nageslacht ons niet teleurstelt. We maken onszelf wijs dat je met goede punten het noodlot kunt bedwingen, we hopen van harte dat de toekomst hen toelacht. We zullen er per slot van rekening niet altijd voor hen zijn en je hoopt toch een beetje een zelfredzame volwassene achter te laten.

Een bevriende moeder doorprikte die illusie: 'Moet ik nu fier zijn op goede punten?', vroeg ze zich af. 'Of mag ik gewoon elke dag fier zijn omdat die twee opgroeiende mensen in mijn huis fantastische persoonlijkheden zijn? En mag ik me schamen voor de wereld die we hen nalaten?' Ze heeft een punt.

Leve 1 september

Deze moeder zwaaide gisteren het schooljaar uit in het gezelschap van een paar honderd andere ouders. We moeten onze juf Isa - voortrekster van een klasje kinderen tussen 2 1/2 en 6 jaar - voor negen weken missen, en eerlijk is eerlijk, we kijken nu al uit naar 1 september. De juf van mijn kleuterdochter is namelijk haar lengte in goud waard. Haar afwezigheid compenseren is bij voorbaat een mislukt project.

Delen

Is zo'n lange zomervakantie nog wel van deze tijd?

Tegelijk vraag ik me af: is zo'n lange zomervakantie nog van deze tijd? Op een kalenderjaar hebben kinderen om en bij de vijftien weken vakantie. Een kleine negen daarvan vallen in de zomermaanden. Het ritme waarop we leven is hels. Is het erg provocerend om na te denken over een herverdeling van die vakantieweken?

Gespreide onderbrekingen, eerder dan voor een periode die in de ogen van een kind eeuwen duurt, zouden in de eerste plaats positief kunnen zijn voor de kinderen zelf. Die vergeten tijdens die twee maanden redelijk wat, zo'n 35 procent van de leerlingen weet na die zomervakantie nog weinig van de leerstof van het vorige jaar. 'Summer setback' heet dat, en het treft vooral kinderen uit kansarme gezinnen of gezinnen waar men thuis een andere moedertaal spreekt.

Wrevel op de werkvloer

Het leven van een kind mag natuurlijk niet alleen over kennis gaan. Op reis gaan, kamperen, sportkampen, logeerpartijen of andere jongerenactiviteiten, maar ook gewoon hangen of zich een beetje vervelen zijn ook leerzaam voor kinderen. Ze leren vindingrijk zijn, en als het meezit wat burgerzin en relationele competenties.

Delen

Zo'n 35 procent van de leerlingen weet na die zomervakantie nog weinig van de leerstof van het vorige jaar.

Maar hoeveel kinderen zitten in een jeugdbeweging of een sportclub? Voor kansarme kinderen zit dat er alvast niet in. Voor vele andere kinderen betekent vakantie 'geparkeerd worden' op een speelplein, voor de televisie of bij grootouders. Echt structureel positief kun je dat niet noemen, zeker niet als het negen weken duurt.

Ook voor volwassenen zou een herverdeling van die zomervakantie misschien een opluchting zijn: met meer schoolvakantie tijdens het jaar zouden we niet allemaal op hetzelfde moment op reis gaan. Dat heeft ook de toeristische sector gezien: het is geen toeval dat Thomas Cook een onderzoek bestelde bij de Vlerick Hogeschool over de alternatieven voor de zomervakantie.

Misschien valt op die manier ook wat wrevel op de werkvloer op te lossen, want nu voelen mensen zonder kinderen zich benadeeld als ze rekening moeten houden met de schoolvakanties van kinderen waar ze zelf niet voor hebben gekozen. Een spreiding van die vakantie betekent ook meer vrijheid voor gezinnen, die wettelijk verplicht zijn zich aan die schoolvakanties te houden.

Ratrace met intervallen

Veel ouders ervaren de periode net voor hun jaarlijkse vakantie bovendien als 'de laatste loodjes', ze moeten 'op hun tanden bijten'. Met de tong op de schoenen vallen ze uiteindelijk over de eindmeet. Daar wordt van hen verwacht dat ze met de energie van een marsupilami aan 'quality time' gaan doen. Ze moeten immers opnieuw connecteren met hun kinderen die in alle drukte ook maar met de stroom worden meegevoerd.

Delen

Is het niet beter om vakantie te nemen voordat je doodmoe bent?

We weten allemaal dat dit systeem niet deugt, waarom zouden we het dan slaafs blijven volgen? Waarom die ratrace niet hertekenen in plaats van altijd door te gaan tot de rek er bijna uit is?

Ook veel leerkrachten zitten op het einde van een schooljaar op hun tandvlees. Is het niet beter om vakantie te nemen voordat je doodmoe bent? Misschien kunnen ze hun adem beter spreiden als ze vaker tot zichzelf kunnen komen? En pakweg zes weken zomervakantie is toch nog altijd lang genoeg, het voordeel van die zomerse weken gaat toch niet verloren?

Wat mij betreft mogen de spurtjes in de ratrace wat korter en de intervallen wat langer. We moeten ergens beginnen aan die betere wereld, de school lijkt me daarvoor de ideale plek.

Onze partners