Waarom potgrond gebruiken?

17/03/16 om 12:40 - Bijgewerkt om 12:41

Potgrond gebruik je als je een plant in een pot zet, maar ook als je er eentje uitplant in de tuin. Je kan er de bodem mee verbeteren en je kan 'm gebruiken om zaden tot jonge plantjes te laten uitgroeien, voor je ze uitplant. Kortom, de grond uitgespit.

Waarom potgrond gebruiken?

Voor beginnende en delicate tuinplanten heeft potgrond betere kwaliteiten dan gewone tuingrond. Hij is luchtiger en kan veel water opnemen, en slaat veel beter voedingsstoffen op dan tuinaarde. Bovendien bevat hij geen onkruidzaden, woekerende wortels en andere minder gewenste bodemorganismen die de jonge planten zouden kunnen aantasten.

De turfkwestie

In de samenstelling van potgrond vormt turf vaak het hoofdaandeel. Je vindt het zowat overal in Europa, vooral in veengebieden. Turf bestaat uit plantenresten waarvan de vertering plots wordt gestopt door het ontbreken van zuurstof, bijvoorbeeld omdat ze onder water komen te staan. Turf is een tussenstap naar de vorming van bruinkool en steenkool, en veel turfsoorten werden dan ook als brandstof gebruikt. Tuinturf en het turfstrooisel dat je in potgrond vindt, is meestal minder geschikt om te verbranden, maar net heel interessant voor de plant.

Milieubeschermers pleiten al jaren tegen turf. Het is een niet-hernieuwbare grondstof die stilaan uitgeput geraakt. Bij de winning van turf worden er littekens in het landschap geslagen. Als hij van ver moet komen, zeg maar de Baltische staten, Scandinavië of zelfs Canada, is de ecologische voetafdruk dan weer erg hoog. De Belgische potgrondfederatie - jawel, die bestaat! - heeft haar twijfels over de uitputting van turf en zegt dat er jaarlijks 14 keer meer turf wordt aangemaakt dan er wordt gewonnen. Bovendien zou er geen enkel alternatief zijn dat evenwaardig is aan turf.

De opkomst van kokos

Toch bestaan er alternatieven. Eentje is compost die werd gemaakt van tuinresten. Een ander, veel populairder product is kokosvezel. Tot vijftien jaar geleden bleef in Sri Lanka en de Filipijnen de bast van de kokosnoot nutteloos op grote hopen liggen. Maar na compostering bleek een vezelige grondstof te ontstaan die het water goed vasthoudt, traag afbreekt en de zuurheidsgraad van de grond niet verandert. Prima voor de tuin en de plant, dus, en bovendien kleeft het niet aan de handen als je het verwerkt.

Een rijk mengsel

Naast turf, compost of kokos kan potgrond tot zo'n dertig andere grondstoffen bevatten. De belangrijkste zijn klei, leem, zand, boomschors, vermiculiet (een mineraal), kalk, chemische en/of organische meststoffen.

Naargelang van de toegevoegde stoffen krijgt de potgrond extra kwaliteiten en is hij geschikter voor bepaalde plantgroepen. Zaai- en stekgrond is de meest sobere, erg luchtig en zonder noemenswaardige voedingsstoffen, kwestie van beginnende worteltjes niet te beschadigen. Kuipplanten daarentegen houden van een wat zwaardere grond die goed water en meststoffen opslaat. In ruil vormen ze een compacte plant met intensere bloemkleuren. Daarom wordt aan de potgrond klei of leem toegevoegd. Cactussen willen dan weer een bodem die goed water doorlaat, in de potgrond komt dan ook zand.

Ook jij als tuinliefhebber wordt in de watten gelegd. Zo zijn er potgronden die het aantal gietbeurten tot de helft of meer verminderen zonder dat de plant daar problemen mee heeft. Het geheim? Allerhande korreltjes die in staat zijn vocht op te zuigen en terug af te geven wanneer de plant er nood aan heeft. Met meststoffen gaan de producenten nog een stapje verder. Bij potgronden met seizoenbemesting hoef je je geen zorgen meer te maken over wanneer en hoeveel je moet bemesten. De voedingsstoffen zitten kant en klaar in de potgrond, maar ze zijn zo geprogrammeerd dat ze volgens het groeiritme van de plant vrijkomen.

Elke plant zijn potgrond?

Sommige producenten bieden meer dan vijftien verschillende soorten potgrond aan, elk voor een bepaalde plantengroep of toepassing. De verschillen zijn soms erg klein. Ga er gerust van uit dat een universele potgrond volstaat voor een gemiddeld tuingebruik en dat potgrond voor geraniums en kuipplanten prima geschikt is voor alle planten die in een pot, kuip of bak groeien.

Tip: maak zelf je potgrond

Standaard potgrond maak je door 4 delen gezeefde tuingrond, 4 delen compost en 2 delen grof zand of rijnzand te mengen. Is je tuingrond vrij zwaar en bevat hij veel klei of leem, doe er dan wat meer zand bij. Is hij net zandig, voeg dan wat bentoniet toe. Dat is gedroogde klei in poedervorm, te koop bij DCM, Ecostyle of Osmo. Je maakt de potgrond extra plantvriendelijk als je er nog een kleine hoeveelheid organische meststof en kalk aan toevoegt. Een handvol voor elke kruiwagen potgrond is genoeg.

Voor specificieke doeleinden

Los van de twee grote categorieën (op basis van turf en met kokoksvezel) bestaat er potgrond voor allerlei planten en situaties die speciale aandacht vragen. Een greep uit het aanbod.

Potgrond op basis van turf voor universeel gebruik vind je o.m. bij Aveve, Agrofino, Compo Sana en Central Park (bio).

Daarnaast hebben verschillende fabrikanten ook potgrond voor terras- en perkplanten (Central Park, Compo Sana, DCM...), voor buxus (Asef, Compo Sana, DCM, Osmo), voor heide en andere zuurminnende planten (Central Park, DCM,...), en voor citrusplanten en andere mediterrane planten (Asef, Osmo, DCM...).

Verder bestaat er ook potgrond met extra waterbuffering (Aveve, Compo Sana, Saniflor, Osmo) en potgrond met seizoenlange bemesting (Asef, Agrofino).

Zaai- en stekgrond vind je o.m. bij Aveve, Snebbout NV.

Potgrond met kokosvezel voor universeel gebruik vind je o.m. bij Aveve, Central Park, DCM, ECOstyle, Saniflor...

ECOstyle biedt ook kokospotgrond voor buxus en voor terras- en perkplanten aan.

Tekst en foto's Marc Verachtert

Lees meer over:

Onze partners