Vlinders maken het plaatje af

27/06/16 om 18:52 - Bijgewerkt om 18:57

Hoe mooi een border ook is, vlinders maken het plaatje af: ze brengen leven op en boven de bloemen.

Vlinders maken het plaatje af

De zomermaanden zijn het vlinderseizoen bij uitstek. Vlinders vliegen af en aan en laten zich parmantig bewonderen wanneer ze op bloemen foerageren. Ze doen er zich te goed aan nectar, een suikerachtige vloeistof die door de planten zelf wordt gevormd met als doel insecten te lokken die helpen bij de bestuiving.

Schade aan bloemen doen vlinders absoluut niet. Ze zouden niet eens kunnen, want ze hebben geen mond om te bijten! Hun onderkaak is uitgegroeid tot een zuigbuis - wij noemen het hun tong - waarmee ze tot diep in zelfs de smalste buisbloempjes kunnen om nectar te zuigen. In rusthouding rollen ze hun tong op en dragen die fier voor zich uit.

Zoete vlindertuin

Hoe meer nectarhoudende planten in de tuin, hoe groter de kans op vlinders. Belangrijk is wel dat er een grote verscheidenheid aan planten en dus aan bloeitijdstippen is. Er zijn namelijk vlinders van vroeg in het voorjaar tot laat in het najaar. Ze hebben allemaal behoefte aan nectar en vinden die vroeg in krokus, wilg en hazelaar en laat in hemelsleutel en koninginnen- of leverkruid met afgevallen fruit als toemaatje.

Wegwijzers tussen de planten

Vlinders komen dan wel van hoog of ver aangevlogen, tijdens hun fladderzoektocht moeten ze de nectarhoudende bloemen ontdekken. Een tuin met variatie in hoogte, vorm en kleur helpt hen daarbij. Hagen, heggen of heesterranden en als het niet anders kan, zelfs een houten tuinscherm of muur rond de tuin, stellen ze op prijs. Het biedt hen een uitkijkpost, maar creëert tegelijk windluwe en vooral ook heerlijk warme plekjes.

Graag gezond

In een vlindervriendelijke tuin gebruik je geen chemische bestrijdingsmiddelen! De vlinders zouden het gif opnemen via nectar of dauwdruppeltjes waarin spuitresten zijn achtergebleven of opgelost. Voor hun rupsen is het probleem nog groter. Zij eten namelijk flink wat bladmassa vooraleer uit te groeien tot volgende vlindergeneratie. Insecticiden die in de sapstroom van de plant worden opgenomen, betekenen zonder meer hun dood.

Natuurlijk vlinderbuffet

Plezier dagvlinders met een halve sinaasappel of pruim en een stukje meloen dat je op een schoteltje legt of op een plantprikker in de border zet. Vooral de atalanta is verzot op het zoete fruit.

De winter door

Vlinders hebben geen behoefte aan winterhulp. Soorten als atalanta en distelvlinder trekken naar het zuiden om volgend jaar met een nieuwe generatie in de tuin te landen. Soorten als dagpauwoog, kleine en grote vos en citroenvlinder overwinteren hier wel als vlinder, maar verstoppen zich liefst van al in een holle boom, ergens op zolder, in een tuinhuis of zelfs in een gat in de grond. Andere dagvlinders overleven als ei of pop tussen plantenresten of onder herfstblad. Hen help je, door de tuin niet te proper op te ruimen voor of tijdens de winter.

Leven om te overleven

De meeste dagvlinders leven maar enkele weken. In die tijd zijn ze op zoek naar nectarrijke bloemen, maar meer nog naar een partner waarmee ze het voortbestaan van hun soort veilig stellen. Het vrouwtje legt haar eitjes op de meest geschikte waardplant. Het is zelden tot nooit de favoriete nectarplant van de volwassen vlinder, maar een soort met voor de rupsen het lekkerste en voedselrijkste sap en blad. Denk daarbij aan brandnetels, tuinwortel, venkel en koolplanten. Afhankelijk van het aantal rupsen, worden ze wel eens kaal gegeten. Rupsen doen namelijk niets anders dan eten, groeien en vervellen tot ze uiteindelijk in pop en pas dan in vlinder veranderen.

Kieskeurige rupsen

Vlinderrupsen zijn kieskeurig en vaak slechts op een enkele waardplant te vinden. Zo vind je rupsen van o.a. kleine vos, dagpauwoog, atalanta, landkaartje en gehakkelde aurelia op brandnetels. Die van de koninginnenpage kiezen voor tuinwortel, pastinaak, dille en andere schermbloemigen. Rupsen van koolwitjes kiezen resoluut voor koolplanten, die ze soms helemaal kaalvreten.

Waardplanten zoals brandnetel hoeven niet per se in de tuin: vlinders vliegen ver om hun eitjes te deponeren. En de nieuwe generatie keert terug op zoek naar nectar.

Interessante vlinderplanten

Struiken

Vlinderstruik (Buddleia sp): diverse kleuren, trekt veel soorten aan. Juli-sept.

Kamperfoelie (Lonicera periclymenum): klimplant, diverse kleuren. Mei-juni.

Alle bloeiende en geurende keukenkruiden: salie, tijm, lavendel, rozemarijn, ...

Vaste planten

Beemdkroon (Knautia arvensis): lila, 70 cm. Mei-sept.

Damastbloem (Hesperis matronalis): wit, paars of lila, 75 cm. Mei-juni.

Gewoon knoopkruid (Centaurea jacea): wit, blauw tot roodpaars, 50 cm. Juni-sept.

Gewone margriet (Leucanthemum vulgare of Chrysanthemum leucanthemum): witte met geel hart, 50 cm. April-mei.

Grote kattenstaart (Lythrum salicaria): paarsrode aren, 1 m. Juni-sept.

Hemelsleutel (Sedum spectabile): witte tot bruinrode schermen, 40 cm. Sept.-okt.

Herfstaster (Aster novae-angliae): verschillende kleuren en hoogtes. Sept.-okt.

Koeienoog (Telekia speciosa): gele margrietachtige bloemen, 1,5 m. Juli-aug.

Koninginnen- of leverkruid (Eupatorium purpureum): roze tot mauve schermen, 2 m. Aug.-sept.

Wederik(Lysimachia clethroides): witte gebogen aren, 1 m. Juni-aug.

Rode zonnehoed (Echinaceapurpurea): paars, maar ook wit en roze, 75 cm. Juli-aug.

Sint-Janskruid (Hypericum perforatum): geel, 70 cm. Juni.

Een- en tweejarigen

Grote engelwortel (Angelica archangelica): witte schermen, 1.5 m. Juli-sept.

IJzerhard (Verbena bonariensis): roze of paarse open schermen, 1.5 m. Juni-okt.

Keizerskaars (Verbascum phlomoides): gele aar, tot 1,5 m hoog. Juli-aug.

Zinia (Zinnia elegans, eenjarig): groot kleurenpallet, 70 cm. Juli- nov.

Bloemenweide

Vlindervriendelijke mengsels met o.a. look-zonder-look, wilde peen, wilgenroosje, klaversoorten, .... Zaai 25 g/10 m² op onbemeste grond.

Tekst Marc Verachtert Foto's Marc Verachtert & Natuurpunt

Vlinders maken het plaatje af

Vlinders maken het plaatje af

Vlinders maken het plaatje af

Onze partners