Speuren tussen zaden

09/03/16 om 17:22 - Bijgewerkt op 10/03/16 om 16:09

In de zaadhandel vind je allerlei nieuwigheden, van totaal nieuwe planten tot vergeten groenten die tuingeschikt zijn gemaakt. Tuinliefhebbers kiezen ook steeds meer voor biologisch geteeld zaai- en plantgoed.

Speuren tussen zaden

De jongste jaren zijn vooral de tomaten duidelijk in opmars. Elk zaadhuis of tuincentrum schuift verschillende zaadsoorten naar voren. Nieuwe selecties zijn meestal verbeteringen van bestaande soorten. Ze groeien beter, zijn beter aangepast aan ons klimaat, hebben meer weerstand tegen ziekten en gaan vanzelfsprekend voor betere kleur- en smaakeigenschappen.

Coeur de Boeuf mag dan de absolute smaaktomaat zijn, het kan nog beter. Seneca F1 (Vlaams Zaadhuis) gaat voor een vroeg ras met hoge opbrengsten van zware, peervormige, geribde vruchten met een gemiddeld gewicht van 300 à 350 g. De tomaat rijpt van roze naar intens rood.

ananastomaat

ananastomaat © Marc Verachtert

Trostomaten en aperitieftomaten zijn ook blijvers. Meerdere nieuwe selecties (bv. Esedra F1 en Console F1) hebben een sterke weerstand tegen ziekten en rijpen gelijkmatiger af. Je vindt steeds vaker tomaten in andere kleuren dan rood in alle zaadhuizen, maar ook op tomatendagen. Een kleurrijke vaste waarde wordt gegarandeerd de ananastomaat met oranjegele vruchten: bij het doorsnijden ziet het vruchtvlees er inderdaad uit als dat van ananas. Verder zijn er de 'Green Zebra', een middelgrote tomaat met groene streepjes die oranjegeel uitrijpen, en de erg donkerrode, zoet smakende 'Noire de Crimée'.

LIEVER KLEUR

Kleurrijke wortelen

Kleurrijke wortelen © Marc Verachtert

Kleur biedt meerwaarde in de keuken. Tuinwortelen in een waaier van kleuren bieden al langer weerwerk tegen het klassieke oranje. VT- zaden maakt het nu nog wat makkelijker en brengt een handig zaadlint in de rekken met daarin zaden van wortelen 'Rainbow F' en 'Purple Haz F1'. De zaden 'zijn op de juiste afstand op het lint gekleefd zodat later uitdunnen niet hoeft en gevaar op aantasting door wortelvlieg zo goed als onbestaande is.

Tuinbonen hoeven ook niet langer alleen wit of zachtgroen te zijn. De 'Black Rusion' (Vreeken) is een nog zeldzame Russische tuinboon met dieppurperen zaden. Als die gedroogd zijn, kleuren ze bijna zwart. Ze smaken zoals traditionele tuinbonen.

Bij de Nieuwe Tuin vind je een maïs met bijzondere kleuren, geschikt voor het bereiden van popcorn en ander lekkers. Hun 'Glass Gem' gaat voor de mooiste blauwe, groene en roze tinten in een eindeloze variatie aan patronen. Tovenarij komt er niet aan te pas, wel jarenlang kruisingswerk met oude indianenmaïs. Elke plant levert twee tot drie kolven.

Zelfs bij sla zet kleurvariatie zich door. Maïko (VT zaden) ziet er niet alleen goed uit in de keuken, maar ook in de tuin. Deze selectie van de Franse kropslaklassieker 'Rougette du Midi' verrast met dieprood krokant blad dat het frisgroene hart van de krop omsluit.

HELEMAAL ANDERS

Quinoa

Quinoa © Marc Verachtert

De moeite om uit te proberen is quinoa. De Nieuwe Tuin laat kiezen uit negen verschillende variëteiten van dit pseudograangewas, dat in de betere keuken steeds vaker op tafel komt. Voor wie twijfelt tussen witte, rode of zwarte quinoa is er 'Kcoito'. Hij geeft ze alle drie samen in een bonte oogst. Goed voor een culinaire verrassing is de 'Flower Sprouts - Autumn Star', een kruising tussen spruitkool en boerenkool. Ze staat in de zadenlijst van het Vlaams Zaadhuis. Deze combigroente verenigt de smaak van spruitkool met de milde, zoete, nootachtige smaak van boerenkool.

Spaghettipompoen

Spaghettipompoen © Marc Verachtert

Zeker met kinderen in het gezin is de spaghettipompoen een aanrader. De plant ziet eruit en groeit als een gewone pompoen, maar na stomen, koken of garen in de oven van de vrucht in haar geheel, valt het vruchtvlees uit elkaar in lange dunne slierten, net als spaghetti. Deze 'spaghetti' kan je zowel koud als warm serveren. Spaghettipompoen kan je lang bewaren.

AFRIKAANTJES

Bij meerdere zaadhuizen, maar ontwikkeld door het Franse zaadhuis Clause, vind je een gevuld afrikaantje. Deze patula 'Mowgli Orange' werd vorig jaar bekroond door de internationale keuringsorganisatie Fleuroselect. Het afrikaantje leent zich ideaal als borderplant, want amper 20 cm hoog, rijkbloeiend met bloemetjes van amper twee centimeter doormeter en zeer weerbestendig. Mag het wat groter en uitbundiger zijn, besteed dan zeker ook aandacht aan het grote gamma zonnebloemen.

LEKKER VOOR INSECTEN

Mengsels voor de bloemenweide evolueren mee met de vraag naar vlinder-, bij- en insectvriendelijke tuinen, maar ook naar steeds meer landschappelijkheid in plaats van uitgestrekte gazons. Ecoflora zette in 2014 twee nieuwe mengsel in de markt en voegt er in 2015 nog eentje aan toe, een zogeheten akkerrand- en wildakkermengsel. Daarmee kan je nu al kiezen uit achttien verschillende samenstellingen en effecten. Het nieuwe mengsel levert een rijke bloei vanaf het eerste jaar maar ook een blijvend resultaat, want het is een mix van eenjarige, tweejarige en vaste planten.

EENJARIGEN

Asperula orientalis

Asperula orientalis © Marc Verachtert

Eenjarigen voor de tuin blijven ook in 2015 afrekenen met het vooroordeel dat je er meer tuinwerk aan hebt en dat ze minder effect hebben dan vaste planten. Niets is minder waar, blijft Lieve Adriaensens van kwekerij Silene vertellen. Ze schuift een aantal herontdekte bloemensoorten naar voren als hebbeding voor een mooie tuin. Ik denk aan Asperula orientalis of blauw walstro, Ceratotheca triloba of Zuid-Afrikaans vingerhoedskruid, Crambe abyssynica of Afrikaanse bolletjeskool, Ipomoea alba met reuzengrote, nachtgeurende witte bloemen...

GOED OM TE WETEN

1/ F1-hybriden zijn zaden of nakomelingen van twee op hun beste eigenschappen doorgekweekte ouderplanten. Ze combineren deze beste eigenschappen van beide ouders, zonder inmenging van vreemde invloeden. F1-zaden staan garant voor uniforme groei en grote opbrengst.

2/ Sommige zaden, bv. suikermaïs, pastinaak en kervel, verliezen al na één jaar veel van hun kiemkracht. Andere, zoals erwten en bonen, radijs en pompoen kan je dan weer drie tot vijf jaar na aankoop probleemloos zaaien. Hou controle op de leeftijd van zaden en verwijder daarom nooit de versheidsdatum van de zaadverpakking, zelfs als zit de sticker of afdruk op een onhandige plaats. Bewaar zaden in ideale omstandigheden: droog, donker en koel maar vorstvrij, liefst nog in een gesloten blik of doos in de koelkast. In een kelder of niet verwarmde (slaap-)kamer kan natuurlijk ook.

Kiemenproef

Kiemenproef © Marc Verachtert

3/ Test zelf de kiemkracht van oude zaden. Vul een schaal met potgrond en zaai tien of twintig zaden. Nevel water erover en dek af met een plastic vel. Zet de schaal op een huiskamerwarme plek. Controleer hoeveel zaden zo goed als gelijktijdig kiemen. Is dit minder dan de helft, beschouw het zaad dan als waardeloos.

Tekst Marc Verachtert

Lees meer over:

Onze partners