Fleurige knowhow van bij ons

21/05/13 om 12:25 - Bijgewerkt om 12:25

Bron: Knack Weekend

Lode Depaepe is gespecialiseerd in azalea's voor de huiskamer. Een blik achter de schermen van de kwekerij.

Fleurige knowhow van bij ons

Lode Depaepe (33) is een jonge tuinder die ongeveer vier jaar geleden het bedrijf van zijn vader Hubert overnam. Hoewel hij ook planten voor de vollegrond kweekt, zoals rododendrons, azalea's en pieris, is zijn bedrijf gespecialiseerd in azalea's voor de huiskamer. De productie hiervan gebeurt het grootste deel van het jaar onder glas. In totaal heeft Lode zo'n hectare aan kassen, maar omdat de overgrote meerderheid van zijn potplanten hier vermeerderd en herhaaldelijk gesnoeid wordt en daarna naar Zweden wordt geëxporteerd, ziet hij ze zelf nooit in bloei. De azalea's worden in de pot geëxporteerd als ze volop in de knop staan en de blaadjes mooi groen glanzen.

Van rood tot roze

"Mijn familie is al vier generaties actief als kwekers. Het bedrijf is eigenlijk opgericht door mijn grootvader Firmin, die in de jaren 50-60 mogelijkheden zag op de Zweedse markt. Hij was een echte pionier en schrok er niet voor terug om vier of vijf weken lang in Zweden te blijven, waar hij de ene na de andere plaatselijke kweker bezocht. Hij had enkele tientallen klanten, die op hun beurt aan de kleinhandel verkochten, maar in een halve eeuw is de situatie natuurlijk sterk veranderd. Ik lever vandaag aan drie grote klanten. Zij ontvangen de planten in de knop en daarna moeten zij ze verder verzorgen en ze aan de detailhandel verkopen. Een plant is klaar voor de verkoop wanneer de knop goed ontwikkeld is en de bloem op het punt staat open te gaan. Wij zeggen dan dat de knop 'gesprongen' is."

De azaleamarkt is over het algemeen zo'n acht maanden actief en loopt van september-oktober tot april-mei. Er zijn echter ook seizoensgebonden uitzonderingen. "In november-december - en dat duurt tot Kerstmis - vraagt de Zweedse consument eigenlijk maar twee kleuren: wit en rood. Vanaf januari zijn ze daar blijkbaar op uitgekeken, want dan willen ze liever roze of tweekleurige bloemen."

Vóór ze klaar zijn om de Zweedse vensterbanken te sieren (met dat doel voor ogen wordt de diameter van de planten op ongeveer 18 centimeter gehouden), brengt de plant bijna anderhalf jaar door in de deskundige handen van Lode. "Wij volgen een hele cyclus. In mei vermeerderen wij de planten met drie of vier stekjes per pot. Die blijven dan zeven weken onder plastic op een temperatuur van 21 tot 22°C, zodat ze genoeg tijd krijgen om wortel te schieten en zich te ontwikkelen. Vervolgens snoeien wij de planten drie keer: in juli, in oktober en in april van het volgend jaar. Wij snoeien de plant door de top eraf te knippen, waardoor je steeds meer takjes krijgt en dus meer knoppen en uiteindelijk bloemen."

Gekoeld en gepot

Van mei tot september gaan alle potten uit de kas zodat de planten in de openlucht sterker kunnen worden. Hierna zijn ze bijna klaar om te bloeien, maar om dat nog even uit te stellen gaan ze gepot en wel in de koelkast. Daar blijven ze tot enkele weken voor de levering en - wat later - de bloei. Maar voor het zover kon komen - dus voor er planten konden worden gekweekt die naargelang van de variëteit tot acht maanden kunnen bloeien - hadden de Vlaamse telers-veredelaars een lange weg te gaan.

De geschiedenis van de azalea in potten begint ergens in de natuur in het Verre Oosten. De plant heeft officieel vier voorouders: Rhododendron simsii, de Chinese azalea en haar drie Japanse nichtjes: R. indicum (Sastuki-Tsutsuji), R. scabrum (Kerama- Tsutsuji) en R. mucronatum (Ryukyu- Tsutsuji). Het woord 'Tsutsuji' in de benamingen is absoluut normaal. Het is een Japans begrip en betekent "plant die haar blad houdt".

In 1806 werd de R. simsii via Engeland in Europa ingevoerd. Deze plant bloeide hier voor het eerst in 1812, zoals te lezen staat in het beroemde Curtis's Botanical Magazine. Het eerste exemplaar arriveerde bij ons in 1818. Het jaar daarop werd het voor het eerst tentoongesteld in Gent. Belgische, Franse en Duitse veredelaars leggen zich hierna onmiddellijk toe op de veredeling van deze plant en maken diverse kruisingen. De zaailingen die hier het resultaat van zijn leveren niet alleen variaties op in de kleur, de vorm en de afmetingen van de bloemen, maar ook in de bloeiperiode.

Een waardig erfgename

Het is natuurlijk niet meer dan logisch dat onze azalea's in potten een deel van de eigenschappen van al hun voorouders geërfd hebben. Om ons nu even tot de bloeiperiode te beperken: wist u dat de azalea in 1860 maar één week bloeide, in april? Geleidelijk aan ontwikkelde men 'snellere' variëteiten, zoals de Belgische 'Madame Petrick', de eerste die al met de kerst bloeit. De echte revolutie kwam er pas in 1967, toen de Duitse veredelaar Stahnke de 'Hellmut Vogel' presenteerde, een gecultiveerde variëteit die al rond 15 augustus begint te bloeien. Vier maanden eerder dan alle andere variëteiten die er op dat moment bestonden. Vanzelfsprekend werd de creatie van Stahnke daarna veelvuldig gebruikt als stam voor nieuwe selecties.

Voor zijn afnemers teelt Lode Depaepe acht zogenaamde Vogel-variëteiten en tien andere variëteiten. Daarmee kan hij diverse kleuren aanbieden en het seizoen spreiden volgens de behoefte van de Zweedse markt.

Tekst en foto's Jean-Pierre Gabriel

Lees meer over:

Onze partners