Blij met regen?

08/06/16 om 11:49 - Bijgewerkt om 12:09

Stortregens. Instinctief zijn we het water liever kwijt dan rijk. Ook in de tuin heb je liever geen overstorming. Maar anderzijds: er moet ook niet te veel water naar de riolen stromen. Want dat water is nodig opdat planten en bloemen zouden floreren. Wat kan je doen om het water op te vangen en in de tuin te houden?

Blij met regen?

In veel van onze tuinen gaan hectoliters water richting riool, vroeger zelfs samen met het afvalwater uit de woning. Een gescheiden rioolstelsel voor het echte afvalwater en regenwater zorgt ervoor dat regenwater terug de natuur in vloeit, maar dan wel vaak ver van ons af.

Je kunt veel beter het water in eigen tuin houden: het door de planten laten opnemen en het teveel in de bodem laten infiltreren, zodat het de grondwaterreserve aanvult. Op onverharde grond, gazon, border en moestuin is dat geen probleem. Het hemelwater vindt zijn eigen weg. Water dat terechtkomt op terras, tuinpad, inrit, tuinhuis en het dak van de woning vraagt hulp.

Met of zonder poel

Blij met regen?

© Marc Verachtert

Voor gemiddelde tuinpaden en terrassen is het genoeg dat het water met een lichte helling naar het gazon of de border wordt geloodst. Voor betonverhardingen, tegels en klinkers volstaat in de regel een helling van 2 cm per meter. Laat ook het gras of de border even mee afhellen en laat ze pas na een paar meter weer klimmen. Visueel is deze ingreep niet echt zichtbaar; voor het water is het een zegen, want het krijgt een overvloed aan ruimte om te verdwijnen.

Je kan ook minder ruim, maar dieper en dus komvormig werken. Zo creëer je een heuse wadi: water afvoer door infiltratie. Wadi is bovendien een Arabisch woord, het betekent 'rivierdal dat de grootse periode van het jaar droog staat'. Na een fikse regenbui vult de wadi zich tot hij een plas of poel vormt, waarna het water rustig in de ondergrond verdwijnt. Meerwaarde voor dieren in de tuin gegarandeerd! Gras en andere planten die aan de rand of in de wadi zelf groeien, storen zich zelden aan de tijdelijke overname van hun groeiplaats door water.

Verdwijnput en vluchttunnel

Geen mogelijkheid voor een grondplooi of wadi, of bang voor de veiligheid van kinderen en huisdieren? Installeer dan een ondergrondse infiltratiemogelijkheid. Gestimuleerd door ons steeds groeiende milieubesef en geprikkeld door milieureglementeringen van de overheid, zetten steeds meer producenten in op de ontwikkeling van hulpmiddelen. Gedaan met de grindkuip die we zelf ooit onder een kraan aan ons tuinhuis installeerden. Na verloop van tijd slibt die bovendien dicht met grond en vuil en functioneert ze niet meer.

Een nieuwe en betere oplossing voor dit soort situaties, maar ook voor kleine terrassen en de dakafvoer van bijvoorbeeld het tuinhuis, is een infiltratieput. Het belangrijkste onderdeel ervan is een verticale buis met perforaties die moeilijk of niet dichtslibben. Eromheen komt nog steeds een grindpak, nu ingepakt met geotextiel of gronddoek, bovenop een sleufrooster.

Blij met regen?

© Marc Verachtert

Voor grotere oppervlakten kan je aan de slag met ondergrondse infiltratiebakken en -tunnels. Holle, maar toch stevige structuren die zich zelfs voor 95% van hun volume met water kunnen vullen. Ze lopen vol via een buissysteem, aangesloten op het terras of dak. Hoeveel volume water je moet bufferen, bereken je eenvoudig via informatie op sites van producenten. Tuinaannemers, tuinarchitecten en architecten doen het rekenwerk desnoods voor jou. Deze infiltratiebakken en tunnels installeren is kinderspel. Je moet ze enkel in de grond stoppen en koppelen aan het oppervlak dat je ontwaterd wil hebben. Aangezien de bakken voornamelijk uit lucht bestaan, zijn het lichtgewichten die je zo goed als alleen kunt hanteren.

Tussenstop voor regenwater

Regenwater vang je op in een tank of cisterne. Voor zowel boven- als ondergrondse installatie is er flink keuze inzake formaten en modellen. Kunststoftanks zijn, ook zonder kraanwerk, gemakkelijk te plaatsen. Met een dakoppervlak van 100 m² en een reservoir van 5000 l water, zit je in de regel goed voor normaal huis- en tuingebruik tussen twee fikse regenbuien door. Per jaar vangt een dak van 100 m² ongeveer 80.000 liter water.

Zacht voor water

Blij met regen?

© Marc Verachtert

Ben je toe aan een nieuw terras of tuinpad? Laat het water dan geen omweg maken op weg naar plantenwortels en ondergrond. Kies voor een waterdoorlatende verharding. Met grind, kiezelsteentjes of keitjes is niets mis. Ze zijn er in zowat alle kleuren en liggen dankzij stabilisatietapijten en -matten tredvast, zelfs voor naaldhakken.

De nieuwe generatie betonstraatstenen is al even waterdoorlatend. Ze mogen zelfs dicht tegen elkaar aansluiten, wat goed is als je onkruidgroei in de voegen wil voorkomen. Deze waterdoorlatende stenen zijn gemaakt uit grof korrelmateriaal en hebben dus een overvloed aan openingen en gaten. Regenwater hoeft daardoor niet af te vloeien over het oppervlak, maar verdwijnt in de steen en sijpelt ten slotte door de eveneens waterdoorlatende fundering de ondergrond in. Bijkomend voordeel: na een regenbui is het terras snel weer droog. Twee aanraders om lang van dit effect te kunnen genieten: veeg het terras geregeld schoon zodat de openingen niet dichtslibben, en ga de stenen nooit te lijf met een hogedrukspuit om ze niet te beschadigen.

Voor verharding die slechts af en toe gebruikt wordt is er natuurlijk nog een groener alternatief. Denk aan de toegang en parkeerruimte voor fietsers, aanhangwagen of tweede auto. Een versterkt gazon, waarbij betontegels met 50% open ruimte of grasdallen in kunststof worden gebruikt, is perfect te integreren in je tuin en laat het regenwater net als in een gewoon gazon snel en vlot plantenwortels en ondergrond bereiken.

Een regenton voor alles en iedereen

Zowat in elke dakafvoer kan je een aftakhulpje inpassen: ideaal om een regenton of regenzuil te vullen. Is de ton vol, klap het hulpje dan terug omhoog en het regenwater verdwijnt langs de oorspronkelijke weg. Erg handig zijn regentonnen en -zuilen met een aftapkraantje op emmerhoogte. Een deksel zorgt ervoor dat je geen algengroei krijgt en dat de ton geen kweekplaats voor muggen wordt.

Voor sommige structurele werken op het vlak van waterhuishouding kan je premies of subsidies krijgen. Informatie hierover vind je bij je gemeentebestuur en op de websites van Vlaanderen, www.premiezoeker.be, en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, www.stadswinkel.be.

Tekst en foto's Marc Verachtert

Onze partners