Revolutionaire urban farm opent op dak van Brusselse Foodmet

04/05/18 om 11:56 - Bijgewerkt op 12/06/18 om 09:28

De planeet sukkelt met haar gezondheid, maar hoe kunnen we helpen? De Brusselse start-up BIGH ging over tot actie en opende in hartje Brussel een urban farm met duurzaam voedselmodel.

Revolutionaire urban farm opent op dak van Brusselse Foodmet

'Den Abattoir', het meer dan 100 jaar oude slachthuis in Anderlecht, is alom bekend in Brussel en omstreken. In 2015 opende op de site De Foodmet, een overdekte markthal die doet denken aan zuiderse steden. Drie jaar later vind je op het dak van De Foodmet de grootste aquaponische dakboerderij van Europa, een initiatief van BIGH.

Als je op het dak staat, kan je niet geloven dat je maar enkele hoogtemeters verwijderd bent van de drukte en rumoerigheid van de volkse wijk in Kuregem. Waar in de straat chaos en nonchalance regeren, wordt op het dak plaats gemaakt voor orde en regelmaat. Over dit duurzame voedselmodel is goed nagedacht.

Grootste aquaponische boerderij van Europa

Met een oppervlakte van 4000 m² is Ferme Abattoir de grootste aquaponische boerderij van Europa, een boerderij waar zowel planten als vissen worden gekweekt. Deze twee gesloten circulaire systemen zijn enkel gelinkt door een biologische filter. 2000 m² van het dak is gereserveerd voor groenteteelt in openlucht en de andere helft voor serres waarin aan tuinbouw en aquacultuur wordt gedaan.

De grotere gestreepte zeebaarzen komen via het vissorteersysteem in de ronde bassins terecht.

De grotere gestreepte zeebaarzen komen via het vissorteersysteem in de ronde bassins terecht.

Stressvrije zeebaars

Elk jaar zal er zo'n 35 ton gestreepte zeebaars worden gekweekt, die door middel van een biofilter gezond worden gehouden. Elke dag wordt er 5% nieuw water in het systeem gepompt. Dit water komt uit putwater en regenwater. Om verspilling tegen te gaan, wordt de overtollige 5% gebruikt om de planten van water te voorzien. Door de aanwezigheid van miljoenen micro-organismen worden de excrementen van de vissen omgezet in nitraten en nitrieten die nodig zijn voor een gezonde groei van planten.

De vissen groeien op in een stressloze omgeving. Ze worden gekweekt in lage densiteit en in verschillende bassins, op basis van de grootte. De zeebaarzen moeten niet uit het water om van het ene bassin in het andere te geraken, hiervoor is een geïntegreerd vissorteersysteem voorzien. Een overvloed aan zuurstof houdt de vissen rustig. Wanneer ze groot genoeg zijn, worden ze op een diervriendelijke methode gedood: ze krijgen een minimale elektroshock en worden daarna op ijs gelegd.

Kleine tomaatjes worden gekweekt in de serres en worden voorzien van water komende van de vissen.

Kleine tomaatjes worden gekweekt in de serres en worden voorzien van water komende van de vissen.

Microklimaat

In de serres groeien kruiden, tomaten en microgreens. Het ongedierte wordt er biologisch bestreden en de bestuiving gebeurt met behulp van hommels. Het doel is om 15 ton tomaten per jaar te kunnen kweken. Voor de kruiden zal dit 2700 potten per week zijn en de microgreens zouden met 120 000 eenheden per jaar de deur uitgaan.

De moestuin in openlucht is een unieke combinatie van Small Plot Intensive farming (SPIN), permacultuur, een bessentuin en mediterrane variëteiten die profiteren van het microklimaat van het dak en van het water van het aquaponische systeem.

De moestuin biedt een landelijk zicht voor de eigenaars van de aangrenzende stadswoningen.

De moestuin biedt een landelijk zicht voor de eigenaars van de aangrenzende stadswoningen.

Op de markt

De producten zullen vanaf midden mei worden aangeboden aan lokale supermarkten, restaurants en cateringbedrijven. Tegen het einde van het jaar zit de farm op kruissnelheid. Er komt ook een restaurant met dakterras aan de urban farm zelf: verser kunnen de producten niet zijn!

Brusselse start-up BIGH gaat voor duurzaam

Dit alles werd ontwikkeld en wordt beheerd door Building Integrated GreenHouses, oftewel BIGH. Stichter Steven Beckers vat samen wat ze doen: "BIGH is een voorbeeld van circulaire economie die rendabel, transparant, kwaliteitsvol, ecologisch en in symbiose met de stedelijke omgeving is. BIGH heeft een economisch voordeel en wordt nu opgenomen in tal van stedenbouwkundige projecten."

BIGH zet met Ferme Abattoir in op duurzaamheid. De warmte en CO2 van De Foodmet en het slachthuis worden herbruikt in de farm, de overige energie halen ze grotendeels uit de zonnepanelen die reeds aanwezig waren op de site. Hun water komt van regen- en putwater, pesticiden of antibiotica worden er niet gebruikt en de producten worden lokaal verdeeld. BIGH produceert gezonde en kwaliteitsvolle producten waarmee ze onze ecologische voetafdruk verminderen.

De zonnepanelen van de Abattoir-site voorzien de farm voor een deel van energie.

De zonnepanelen van de Abattoir-site voorzien de farm voor een deel van energie.

Ferme Abattoir is nog maar een begin. BIGH wil graag een heel netwerk creëren in het hart van grote Europese steden. De financiering gebeurt door privé-investeerders die het potentieel van het project zien. Om te kunnen starten met Ferme Abattoir werd er 4,3 miljoen euro verzameld.

Inzetten op sociale economie

Ferme Abattoir zet ook in op sociale economie. Ze werken samen met het Atelier Groot Eiland dat re-integratie aanbiedt (na burn-out of depressie, voor andersvaliden of voor mensen die sociaal geïsoleerd raakten) en sociale werkplaats TRAVIE, die banen aanbiedt aan mensen met een handicap.

Voor de serres staan bessenstruiken in bakken.

Voor de serres staan bessenstruiken in bakken.

Te bezichtigen

Omdat het een uniek concept is, openen vanaf mei 2018 de deuren voor het publiek. Wie graag eens wil kijken hoe het eraan toegaat, kan verschillende soorten rondleidingen boeken. Alle info hierover vind je op www.abattoir.farm.

Tekst: Elli Van Boxem

Onze partners