Hop doet leven

04/09/13 om 11:35 - Bijgewerkt om 11:35

Bron: Knack Weekend

In de streek rond Poperinge siert hop het landschap en geeft kleur aan de lokale cultuur. Samen met andere boeren houdt Dirk Rosseel de traditie in stand, al is het soms vechten tegen de bierkaai.

Hop doet leven

Elk jaar trekt er begin september een bonte stoet bezoekers over het erf van hopteler Dirk Rosseel. Allemaal nemen ze een minuut of tien de tijd om de imposante plukmachine uit de jaren 60 te bewonderen die de geoogste hop in een oorverdovend lawaai van kettingen en tandwielen op de grond uitstort. De meest nieuwsgierigen onder hen gaan weer naar huis met een zakje vers gedroogde hopbellen om thee mee te zetten.

Dirk heeft nauwelijks tijd om zijn gasten te begroeten. Na het afleveren van zijn lading keert hij meteen weer terug naar het veld om de volgende rij te oogsten. "Voor een hopteler is september een van de twee drukste periodes van het jaar. De oogst moet namelijk in twee tot drie weken tijd binnen worden gehaald. In het voorjaar zijn de maanden april en mei het meest intensief, want dan binden we de jonge scheuten vast aan de draden waar ze zich omheen moeten wikkelen. En in de winter zijn we bezig met het onderhouden en vervangen van de steunpalen (geïmpregneerde houten staken van 6,50 meter hoog) en de geleidedraden."

Een resem eigenschappen

Voor een goed begrip van de hopteelt is eerst wat kennis over het gewas zelf nodig. Hop is een klimplant met tien meter lange stengels, die zich om de steun winden waar ze langs worden geleid. Botanisch gezien behoort hop tot de soort Humulus lupulus, een groep tweehuizige gewassen waarvan de vruchten en de mannelijke bloemen niet op dezelfde plant voorkomen. De hop zelf is afkomstig van de vrouwelijke bloem en groeit in de vorm van een kegel met een soort buitenlaagje van hars. Dit is de befaamde lupuline, waar bier zijn bittere smaak aan te danken heeft.

Tijdens de bereiding van bier valt de lupuline uiteen in humulone en lupulone, twee 'alfazuren' met een antibacteriële (en dus conserverende) werking. Lupulone wordt bovendien tot de antioxidanten gerekend. Beide verbindingen bevorderen ook nog eens de spijsvertering. Deze en andere eigenschappen verklaren waarom de hopbellen al eeuwenlang zo gewild zijn in de traditionele geneeskunde.

Zo is bekend dat hop de eetlust prikkelt, het bloed zuivert, de spijsvertering bevordert, de spieren sterkt en zowel een vochtafdrijvende als een kalmerende en krampstillende werking heeft. Er is bijvoorbeeld vastgesteld dat vrouwelijke hopplukkers steevast twee dagen na de oogst ongesteld worden, ongeacht de fase van hun menstruatiecyclus. Ook is ontdekt dat een met hopbellen gevuld kussen voor een herstellende slaap zorgt. Hier staat echter tegenover dat hop het libido volledig om zeep helpt...

Nog breder zijn de toepassingen van de lupulinederivaten. In de vorm van poeder wordt onder invloed van een plantaardig hormoon de melkafscheiding bevorderd. Zo komt het dat sommige zware bierdrinkers grotere borstklieren hebben dan normaal.

Een stuk van de cultuur

Al deze toepassingen (het bier meegerekend) zouden de hoptelers in principe mooie perspectieven moeten bieden. Toch maakt Dirk Rosseel zich zorgen, omdat de marktprijzen de laatste jaren een dalende lijn volgen. Dit heeft alles te maken met de concurrentie van traditioneel grote hoplanden als Duitsland, Polen, Slovenië en Tsjechië. Opvallend genoeg is Ethiopië de derde hopproducent ter wereld, vlak na de VS. Ook China legt aardig wat gewicht in de schaal.

"Ik ben in de voetsporen van mijn vader en mijn grootvader getreden. Hop is belangrijk voor deze streek, niet alleen als landbouwgewas, maar ook als onderdeel van onze cultuur. Hop is hier niet meer uit het landschap weg te denken. In september, zo tegen het eind van de oogstperiode, vinden hier elk jaar de hoppefeesten plaats."

Gaat de Poperingse hop dan een ongewisse toekomst tegemoet? "Een klein deel van onze oogst is bestemd voor Belgische brouwerijen, zoals Rodenbach in Roeselare", legt Dirk uit. "De rest wordt geëxporteerd. We zetten bijna geen hoppellets meer af, zoals de meeste brouwers die nog gebruiken. De grootste concurrentie komt van de kunstmatige geurverbindingen, die steeds vaker de plaats innemen van de natuurlijke moleculen."

Tekst en foto's Jean-Pierre Gabriel

INFO

Tijdens de oogst kan de boerderij van Dirk Rosseel vrij worden bezocht: Abeelseweg 103, 8970 Poperinge-Reningelst.

Poperinge verzorgt ook themadagen in het teken van hop. Meer informatie op www.poperinge.be.

Twee andere leerzame sites zijn www.hopmuseum.be en www.hopinfo.be. Op www.hoppefeesten.be leest u meer over de driejaarlijkse hoppefeesten, die in 2014 op 19, 20 en 21 september plaatsvinden.

RECEPTEN

Gemengde salade met vinaigrette van frambozenbier

Mechelse asperges met kandeel van witbier

Pizza met bier

Lendenkarbonade met trappistenbier

Beignets met bier

Wentelteefjes met kriek

Lees meer over:

Onze partners