Haken voor vechtertjes

06/02/15 om 11:52 - Bijgewerkt om 11:52

Met je hobby kleine mensjes helpen, wie wil dat nu niet? En dus breien en haken duizenden handen kleine inktvisjes voor couveusekindjes. Een project dat kwam overwaaien uit Denemarken en Zweden en in geen tijd Vlaanderen en Nederland inpalmde.

Haken voor vechtertjes

© Diane Hendrikx

Vrijwilligers, dat zijn ze allemaal, de bijna 11.000 leden van de facebookgroep 'inktvisjes voor couveusekindjes haken'. De berichtjes die er gepost worden, gaan allemaal over haken, breien en inktvisjes. De groep bestaat niet eens zo lang, maar het gaat om een project dat vele harten raakt: kleine gehaakte inktvisjes die te vroeg geboren baby's helpen in die eerste moeilijke weken.

Hoe het begon

"Eigenlijk begon het heel toevallig", vertelt Ria Knulst, drijvende kracht achter de Nederlandstalige facebookgroep. "In Denemarken had iemand een inktvisje gemaakt voor het premature kindje van een vriend. In het ziekenhuis viel op dat die baby rustiger werd en veel minder aan de slangetjes trok. Vanwege dat effect vroegen ze om meer inktvisjes te haken voor andere couveusekindjes. Zo is het balletje gaan rollen, van het ene ziekenhuis naar het andere en van Denemarken naar Zweden."

In Zweden maakte Ria kennis met het project. En ook zij was meteen enthousiast. "Ik vertelde op mijn blog dat ik zo'n inktvisje had gehaakt en naar een ziekenhuis in Zweden had gestuurd. En dat wie ook zoiets wilde haken, ze naar mij kon sturen en ik zou ze dan bezorgen. Iemand pikte dat op en postte een link op de facebookpagina van ouders van couveusekindjes. Toen volgde een explosie: honderden mailtjes van mensen die wilden haken en liefst voor kindjes hier. Dat had ik niet verwacht," lacht ze, nog steeds een tikkeltje verbaasd.

Een klein gebaar

Maar naast verbazing groeide ook ongerustheid. Ria: "Ik voelde de nood om een en ander te structureren. Want hier kenden de ziekenhuizen de inktvisjes niet en bovendien moet een inktvisje aan een aantal voorwaarden voldoen om het aan zo'n kleine baby te kunnen geven." Het werd dus hoog tijd om een aantal regels in een document te gieten (zie kader). Het initiatief werd wereldkundig gemaakt via een website en een facebookgroep. "We wilden vooral ook de inktvisjes verzamelen en checken om goed voorbereid naar de ziekenhuizen te stappen. Terwijl in Denemarken en Zweden de ziekenhuizen het initiatief namen, groeide het in Nederland en Vlaanderen vanuit de vrijwilligers zelf", aldus Ria.

Na ongeveer een jaar werken in Vlaanderen 49 en in Nederland 48 ziekenhuizen mee. Aan de andere kant zijn haken en breien duizenden vrijwilligers inktvisjes. Voor de een is het een hobby die je makkelijk thuis kan doen, ook met pubers in huis. Anderen hebben een zoontje of dochtertje verloren en willen iets doen voor ouders met een probleemkindje. Ze hebben zelf een prematuurtje gehad of ze hebben in familie- of vriendenkring meegemaakt wat het betekent als een baby véél te vroeg wordt geboren. En nog anderen zochten iets om hen door een moeilijke periode te helpen... Maar wat altijd terugkeert: "Het is zo fijn om zoiets kleins te doen dat voor zo'n babytje een reuzeverschil kan maken."

Over zwemdiploma's en tentakeltjes

En dus zien elke week tientallen inktvisjes het levenslicht. Elk knuffeltje komt daarom nog niet bij een couveusekindje terecht. Daarvoor moet het eerst nog 'leren zwemmen'. Het moet immers nog door de handen van de ambassadeur gaan. Die waakt over de kwaliteit van en de inktvisjes zorgvuldig controleert. "Ik kijk elk inktvisje meteen een eerste keer na", vertelt Els Verheyen, ambassadeur voor het UZ in Jette. "Dan gaan ze de wasmachine in en worden ze gewassen op 60°C, twee keer zelfs. Daarna controleer ik ze nog eens en als alles oké is, verpak ik ze in individuele zakjes met een briefje erbij." Met hun zwemdiploma op zak zijn de inktvisjes dan klaar om naar een couveusekindje te gaan.

Els werkt als verpleegkundige op de afdeling neonatologie in Brussel en benadrukt dat het vooral de tentakels zijn die de inktvisjes interessant maken. "Wij besteden veel aandacht aan de manier waarop die kleine baby's liggen. Zo worden ze ingepakt in een snuggle-dekentje, zodat ze heel knus en opgerold liggen, een beetje zoals in de baarmoeder. En de inktvis leggen we dan bij de handjes. Ervaring heeft geleerd dat ze dan rustiger worden, minder huilen, beter slapen én veel minder aan allerlei slangetjes trekken. Die tentakels zijn ook net groot genoeg om beet te pakken. Want baby's hebben de reflex om alles te grijpen wat ze tegenkomen en dan is het beter dat ze een tentakel vastpakken dan bijvoorbeeld een maagsonde of de zuurstofslang."

Een groeiende vlek

Ondanks alle richtlijnen en goede bedoelingen raken sommige inktvisjes niet door de controle. "Soms ontstaan er gaatjes bij het minderen van steken. Of de oogjes zitten niet goed vast. Andere inktvisjes hebben een nogal groot lijfje met kleine tentakels. Dat werkt eigenlijk niet voor die hele kleintjes, want ze kunnen dat niet goed vastpakken. Je kan ze dan wel goedkeuren, maar voor grotere baby's. Er worden trouwens nooit inktvisjes weggegooid", benadrukt Els. "Elk inktvisje krijgt een bestemming, ook als het afgekeurd is. De meeste gaan naar broertjes en zusjes die het ook leuk vinden om zo'n knuffeltje te hebben."

Als je het op een kaart zou uittekenen zie je dat de inktvisjes langzaam maar zeker Europa veroveren. Als een virus, maar dan eentje van de goede soort. Vanuit Wallonië, Frankrijk en Duitsland groeit de interesse. Op de pagina van de facebookgroep 'Inktvisjes voor couveusekindjes' vind je flyers in het Engels, Frans en Duits. Het patroon is inmiddels ook al vertaald in het Frans en Engels, en is te vinden op de website. Een Franstalige facebookgroep is aangemaakt en eind dit jaar zou ook de Franstalige website online gaan.

Info: http://www.kleine-inktvisjes.eu

Facebookpagina: Inktvisjes voor couveusekindjes haken en Petite Pieuvre Sensation Cocon.

Kader

Precieze eisen

Er wordt gehaakt en/of gebreid met goedgekeurde katoen (100%). Een lijst vind je op de website. Sommige garens zijn vrij duur. Maar soms geven winkels korting als ze horen dat het voor inktvisjes is. Of je kan je met garen laten sponsoren door bekenden (de enige toegestane vorm van sponsoring).

Een inktvisje mag niet te groot en niet te klein zijn. Kan het lijfje door een wc-rolletje, dan is-ie te klein. Is het lijfje langer dan 10 cm, dan is het te groot.

De tentakels moeten op de juiste manier krullen. Ze mogen opgerold niet korter zijn dan 10 cm en uitgerekt niet langer dan 20 cm.

Inktvisjes moeten vast gehaakt en gebreid zijn: de gaatjes tussen de steken mogen niet zo groot zijn dat een minivingertje erdoor kan.

De hoofdjes moeten worden opgevuld met synthetische vulling die wasbaar is op 60°C en niet door de gaatjes mag priemen. Daarom wordt ze meestal eerst in een stukje dichtgesnoerde panty gestopt.

Het lijfje moet degelijk en zonder gaatjes zijn afgesloten, en alle draadjes zorgvuldig ingestopt.

Oogjes en andere versieringen mogen, als ze goed zijn vastgehecht. Sommige ziekenhuizen hebben hebben dat echter liever niet.

Inktvisjes kunnen alleen aan couveusekindjes worden gegeven via de ambassadeur. Elk ziekenhuis heeft minstens één ambassadeur.

Alle regels en eisen zijn uitvoerig beschreven op de website. Daar vind je ook de patronen, hulp bij het haken, een lijst met de deelnemende ziekenhuizen, hun ambassadeur en de nodige contactgegevens.

Tekst Hilde Verbiest

Foto's Diane Hendrikx en Gwenn Fauconnier

Haken voor vechtertjes

© Gwenn Fauconnier

Onze partners