323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes

04/08/16 om 14:48 - Bijgewerkt om 15:15

Volgens de legende vindt Dom Pérignon op 4 augustus 1693 het woord champagne uit. De legende mag dan wel al ontkracht zijn door de werkelijkheid, toch ontkurken we voor de gelegenheid een fles weetjes over het bon vivant-drankje. Santé!

323 jaar champagne: waarom de drank eerst 'duivelswijn' heette en 8 andere weetjes

© Getty Images/iStockphoto

1. Champagne is niet uitgevonden door Dom Pérignon

Dom Pérignon was de onderhouder van de wijnkelder in de abdij van Hautevilliers, nabij Epernay in de Champagnestreek. De monnik had veel problemen met bubbels in zijn wijn omdat flessen destijds niet bestand waren tegen de druk. Wat met zich meebracht dat flessen soms onvoorspelbaar ontploften en ook andere flessen in de wijnkelder meesleurden in een kettingreactie. Als Dom Pérignon al iets deed, was dat vooral de bubbels uit het drankje proberen krijgen.

2. Wat heeft Dom Pérignon dan wel bijgedragen?

Heel eenvoudig, Dom Pérignon heeft een methode uitgedacht waardoor je uit rode druiven witte wijn kunt maken. Bovendien heeft hij veel bijgedragen aan betere teeltwijzen van de druiven.

3. "Ik ben sterren aan het drinken."

Dat zou Dom Pérignon hebben uitgeroepen toen hij voor het eerst bruisende wijn dronk. Ook dit is een mythe, want de vroegst teruggevonden referentie naar zo'n uitspraak met betrekking tot champagne is een reclameboodschap uit de jaren 1880. Bijna 200 jaar na Pérignons 'ontdekking'.

4. Champagne, a.k.a. duivelswijn

Champagne mag ondertussen wel beschouwd worden als hét godendrankje bij uitstek, dat was niet altijd zo. Lang voordat de bruisende wijn een gegeerd goedje werd, was het een ongeleid projectiel. Letterlijk. Flessen waarin champagne zit, zijn daar vandaag speciaal voor ontworpen. Toen die nog niet bestonden, ontploften de flessen vaak op willekeurige momenten en vielen er daar regelmatig gewonden bij of werden hele wijnkelders vol champagne vernietigd. Dus - zoals dat wel vaker gebeurde vroeger - werd dat toegeschreven aan de Duivel, ergo het werd vin du diable gedoopt.

5. De naam champagne komt van het Latijn

De naam van het drankje mag dan wel dezelfde naam als de huidige streek in Frankrijk hebben (sterker nog, als je bruisende wijn maakt buiten de Champagnestreek, mag je dat geen champagne noemen), toch kan je de oorspronkelijke etymologie terugbrengen naar de Romeinen. De streek die nu Champagne heet, werd in het Latijn Campania genoemd. Dat is Latijn voor 'platteland'. De naam werd gegeven aan de streek omdat het landschap gelijkenissen vertoont met de Italiaanse streek Campania, ten zuiden van Rome.

Champagne, ofwel wijn van het 'platteland'.

Champagne, ofwel wijn van het 'platteland'. © Getty Images/iStockphoto

6. Welke druifsoorten worden gebruikt om champagne te maken?

Drie soorten druiven worden doorgaans gebruikt om champagne te maken. De rode druiven Pinot noir en Pinot Meunier worden gebruikt volgens het principe uitgelegd in puntje 2. Ook één witte druif wordt soms gebruikt: Chardonnay.

7. Champagne dankt zijn reputatie aan reclame

Waarom wordt champagne zo hoog aangeschreven? Dat is vrij simpel, in de 17e, 18e en 19e eeuw werd het drankje populair bij koninklijke en adellijke families. De producenten zijn toen champagne gaan associëren met die hoge klassen in hun advertenties. Daardoor is de opkomende middenklasse ook champagne beginnen te consumeren, dus deels uit imagoredenen.

8. Hoe ontstaat champagne?

De Romeinen waren de eersten die in het Noord-Oosten van Frankrijk wijngaarden zetten. Wijn werd bewaard in kelders waar het fermenteerde. Maar de strengere winters in de streek, vergeleken met bijvoorbeeld Bourgondië, zorgden ervoor dat de fermentatie tijdelijk stopte. Hierdoor onstaan er carbondioxide gassen in de wijn, die de fles onder enorme druk zet en waardoor de bubbels ontstaan. Ten tijde van de Romeinen werd dit proces echter nog als een probleem beschouwd omdat bruisende wijn toen nog niet gebruikelijk was.

9. De borsten van Marie-Antoinette

Een andere legende rond champagne is de onstaansgeschiedenis van de coupe waarin het geserveerd wordt. Die zou gemodelleerd zijn naar de borsten van Marie-Antoinette, de koningin van Frankrijk. Maar de coupe werd al eerder door Engelsen gebruikt speciaal voor bruisende wijn. Dat was ergens rond de jaren 1660. Hoe dan ook, met deze legende in het achterhoofd: verwar een coupe alsjeblieft niet met een flute. Dat laatste zou overigens de bubbels langer kunnen behouden in het glas.

(JVDV)

Onze partners